Έτσι μοιάζει μια σύγκριση.

Οι ανοιχτοί άνθρωποι είναι διανοητικά περίεργοι, εκτιμούν την τέχνη και είναι ευαίσθητοι στην ομορφιά. Σε σύγκριση με τους πιο κλειστούς ανθρώπους, τείνουν να έχουν μεγαλύτερη επίγνωση των συναισθημάτων τους. Τείνουν να σκέφτονται και να ενεργούν με ατομικιστικούς και μη συμβατικούς τρόπους. Οι διανοούμενοι συνήθως σημειώνουν υψηλή βαθμολογία στη δεκτικότητα στην εμπειρία· γι' αυτό ο παράγοντας αυτός έχει ονομαστεί και Καλλιέργεια ή Διανόηση.

Παρ' όλα αυτά, η διανόηση είναι μάλλον προτιμότερο να θεωρείται μία μόνο πτυχή της δεκτικότητας στην εμπειρία. Οι βαθμολογίες στη δεκτικότητα στην εμπειρία συνδέονται μόνο μετρίως με τα έτη εκπαίδευσης και με τις επιδόσεις σε τυποποιημένα τεστ νοημοσύνης.

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό του ανοιχτού γνωστικού στυλ είναι η ευχέρεια στη σκέψη με σύμβολα και αφαιρέσεις που απέχουν πολύ από τη συγκεκριμένη εμπειρία. Ανάλογα με τις ιδιαίτερες διανοητικές ικανότητες του ατόμου, αυτή η συμβολική σκέψη μπορεί να πάρει τη μορφή μαθηματικής, λογικής ή γεωμετρικής σκέψης, καλλιτεχνικής και μεταφορικής χρήσης της γλώσσας, σύνθεσης ή εκτέλεσης μουσικής, ή κάποιας από τις πολλές εικαστικές ή παραστατικές τέχνες.

Οι άνθρωποι με χαμηλή βαθμολογία στη δεκτικότητα στην εμπειρία τείνουν να έχουν περιορισμένα, συνηθισμένα ενδιαφέροντα. Προτιμούν το απλό, το ξεκάθαρο και το προφανές από το σύνθετο, το διφορούμενο και το λεπτό. Μπορεί να αντιμετωπίζουν τις τέχνες και τις επιστήμες με καχυποψία, θεωρώντας τις δυσνόητες ή χωρίς πρακτική χρησιμότητα. Οι κλειστοί άνθρωποι προτιμούν το οικείο από το καινούργιο· είναι συντηρητικοί και αντιστέκονται στην αλλαγή.

Η δεκτικότητα παρουσιάζεται συχνά ως πιο υγιής ή πιο ώριμη από τους ψυχολόγους, οι οποίοι είναι συχνά και οι ίδιοι ανοιχτοί στην εμπειρία. Ωστόσο, το ανοιχτό και το κλειστό στυλ σκέψης είναι χρήσιμα σε διαφορετικά περιβάλλοντα. Το διανοητικό στυλ του ανοιχτού ανθρώπου μπορεί να εξυπηρετεί καλά έναν καθηγητή πανεπιστημίου, αλλά η έρευνα έχει δείξει ότι η κλειστή σκέψη συνδέεται με καλύτερη επαγγελματική απόδοση στην αστυνομία, στις πωλήσεις και σε αρκετά επαγγέλματα παροχής υπηρεσιών.

Οι παρορμήσεις δεν είναι από τη φύση τους κακές· κάποιες φορές η πίεση του χρόνου απαιτεί μια γρήγορη απόφαση, και το να ενεργήσουμε με βάση την πρώτη μας παρόρμηση μπορεί να είναι μια αποτελεσματική αντίδραση. Επίσης, σε στιγμές παιχνιδιού και όχι δουλειάς, το να ενεργούμε αυθόρμητα και παρορμητικά μπορεί να είναι διασκεδαστικό. Τα παρορμητικά άτομα μπορεί να θεωρούνται από τους άλλους πολύχρωμα, ευχάριστη παρέα και ξεχωριστά.

Παρ' όλα αυτά, το να ενεργεί κανείς παρορμητικά μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα με πολλούς τρόπους. Ορισμένες παρορμήσεις είναι αντικοινωνικές. Οι ανεξέλεγκτες αντικοινωνικές πράξεις όχι μόνο βλάπτουν άλλα μέλη της κοινωνίας, αλλά μπορεί επίσης να φέρουν αντίποινα σε όποιον τις διαπράττει. Ένα άλλο πρόβλημα με τις παρορμητικές πράξεις είναι ότι συχνά αποφέρουν άμεσες ανταμοιβές αλλά ανεπιθύμητες μακροπρόθεσμες συνέπειες. Παραδείγματα είναι η υπερβολική κοινωνική ζωή που οδηγεί σε απόλυση από τη δουλειά, μια προσβολή που ξεστομίζει κανείς και προκαλεί τη διάλυση μιας σημαντικής σχέσης, ή η χρήση ουσιών που προκαλούν ευχαρίστηση αλλά τελικά καταστρέφουν την υγεία.

Η παρορμητική συμπεριφορά, ακόμη και όταν δεν είναι σοβαρά καταστροφική, μειώνει σημαντικά την αποτελεσματικότητα ενός ατόμου. Όταν ενεργεί κανείς παρορμητικά, δεν εξετάζει εναλλακτικές πορείες δράσης, κάποιες από τις οποίες θα ήταν σοφότερες από την παρορμητική επιλογή. Η παρορμητικότητα επίσης αποπροσανατολίζει τους ανθρώπους σε έργα που απαιτούν οργανωμένες ακολουθίες βημάτων ή σταδίων. Τα επιτεύγματα ενός παρορμητικού ατόμου είναι επομένως μικρά, διάσπαρτα και ασυνεπή.

Ένα γνώρισμα της νοημοσύνης, αυτό που ενδεχομένως διαχωρίζει τον άνθρωπο από προγενέστερες μορφές ζωής, είναι η ικανότητα να σκέφτεται τις μελλοντικές συνέπειες πριν ενεργήσει με βάση μια παρόρμηση. Η ευφυής δραστηριότητα περιλαμβάνει τον προσανατολισμό σε μακροπρόθεσμους στόχους, την οργάνωση και τον σχεδιασμό της πορείας προς αυτούς, και την επιμονή σε αυτούς παρά τις βραχύβιες παρορμήσεις προς την αντίθετη κατεύθυνση. Η ιδέα ότι η νοημοσύνη περιλαμβάνει τον έλεγχο των παρορμήσεων αποτυπώνεται εύστοχα στον όρο σύνεση, μια εναλλακτική ονομασία για τον τομέα της ευσυνειδησίας. Συνετός σημαίνει ταυτόχρονα σοφός και προσεκτικός.

Τα άτομα με υψηλή βαθμολογία στην κλίμακα της ευσυνειδησίας γίνονται, πράγματι, αντιληπτά από τους άλλους ως ευφυή. Τα οφέλη της υψηλής ευσυνειδησίας είναι προφανή. Τα ευσυνείδητα άτομα αποφεύγουν τα προβλήματα και πετυχαίνουν υψηλά επίπεδα επιτυχίας μέσα από στοχευμένο σχεδιασμό και επιμονή. Οι άλλοι τα θεωρούν επίσης ευφυή και αξιόπιστα. Από την αρνητική πλευρά, μπορεί να είναι ψυχαναγκαστικά τελειομανή και εργασιομανή. Επιπλέον, τα εξαιρετικά ευσυνείδητα άτομα μπορεί να θεωρούνται άκαμπτα και βαρετά.

Οι λιγότερο ευσυνείδητοι άνθρωποι μπορεί να επικρίνονται για την αναξιοπιστία τους, την έλλειψη φιλοδοξίας και την αδυναμία τους να μένουν μέσα στα όρια, αλλά θα ζήσουν πολλές βραχύβιες απολαύσεις και κανείς δεν θα τους πει ποτέ άκαμπτους.

Οι εξωστρεφείς απολαμβάνουν να βρίσκονται με ανθρώπους, είναι γεμάτοι ενέργεια και συχνά βιώνουν θετικά συναισθήματα. Τείνουν να είναι ενθουσιώδη άτομα, προσανατολισμένα στη δράση, που είναι πιθανό να πουν «Ναι!» ή «Πάμε!» σε ευκαιρίες για ενθουσιασμό. Στις ομάδες τους αρέσει να μιλούν, να επιβάλλονται και να τραβούν την προσοχή πάνω τους.

Οι εσωστρεφείς δεν έχουν τη ζωντάνια, την ενέργεια και τα επίπεδα δραστηριότητας των εξωστρεφών. Τείνουν να είναι ήσυχοι, χαμηλών τόνων, μετρημένοι και αποστασιοποιημένοι από τον κοινωνικό κόσμο. Η περιορισμένη κοινωνική τους συμμετοχή δεν πρέπει να ερμηνεύεται ως ντροπαλότητα ή κατάθλιψη· ο εσωστρεφής απλώς χρειάζεται λιγότερα ερεθίσματα από τον εξωστρεφή και προτιμά να είναι μόνος.

Η ανεξαρτησία και η επιφυλακτικότητα του εσωστρεφούς μερικές φορές εκλαμβάνονται λανθασμένα ως αντιπάθεια ή αλαζονεία. Στην πραγματικότητα, ένας εσωστρεφής με υψηλή βαθμολογία στη διάσταση της προσήνειας δεν θα αναζητήσει τους άλλους, αλλά θα είναι πολύ ευχάριστος όταν τον πλησιάσουν.

Είναι επομένως διακριτικά, φιλικά, γενναιόδωρα, εξυπηρετικά και πρόθυμα να συμβιβάσουν τα συμφέροντά τους με αυτά των άλλων. Οι προσηνείς άνθρωποι έχουν επίσης μια αισιόδοξη άποψη για την ανθρώπινη φύση. Πιστεύουν ότι οι άνθρωποι είναι κατά βάση ειλικρινείς, αξιοπρεπείς και άξιοι εμπιστοσύνης.

Τα λιγότερο προσηνή άτομα βάζουν το προσωπικό συμφέρον πάνω από τις καλές σχέσεις με τους άλλους. Γενικά δεν ενδιαφέρονται για την ευημερία των άλλων και επομένως είναι απίθανο να κάνουν κάτι παραπάνω για τους άλλους. Μερικές φορές ο σκεπτικισμός τους για τα κίνητρα των άλλων τα κάνει καχύποπτα, μη φιλικά και μη συνεργάσιμα.

Η προσήνεια είναι προφανώς πλεονέκτημα για την απόκτηση και τη διατήρηση δημοτικότητας. Οι προσηνείς άνθρωποι είναι πιο συμπαθείς από τους μη προσηνείς. Από την άλλη, η προσήνεια δεν είναι χρήσιμη σε καταστάσεις που απαιτούν σκληρές ή απόλυτα αντικειμενικές αποφάσεις. Οι μη προσηνείς άνθρωποι μπορούν να γίνουν εξαιρετικοί επιστήμονες, κριτικοί ή στρατιώτες.

Ο Φρόιντ χρησιμοποίησε αρχικά τον όρο νεύρωση για να περιγράψει μια κατάσταση που χαρακτηρίζεται από ψυχική δυσφορία, συναισθηματικό πόνο και αδυναμία αποτελεσματικής αντιμετώπισης των συνηθισμένων απαιτήσεων της ζωής. Υποστήριξε ότι όλοι παρουσιάζουμε κάποια σημάδια νεύρωσης, αλλά διαφέρουμε ως προς τον βαθμό της δυσφορίας και τα συγκεκριμένα συμπτώματά της. Σήμερα ο νευρωτισμός αναφέρεται στην τάση να βιώνουμε αρνητικά συναισθήματα.

Όσοι έχουν υψηλή βαθμολογία στον νευρωτισμό μπορεί να βιώνουν κυρίως ένα συγκεκριμένο αρνητικό συναίσθημα, όπως άγχος, θυμό ή κατάθλιψη, αλλά είναι πιθανό να βιώνουν αρκετά από αυτά τα συναισθήματα.

Οι άνθρωποι με υψηλό νευρωτισμό είναι συναισθηματικά αντιδραστικοί. Αντιδρούν συναισθηματικά σε γεγονότα που δεν θα επηρέαζαν τους περισσότερους ανθρώπους, και οι αντιδράσεις τους τείνουν να είναι πιο έντονες από το συνηθισμένο. Είναι πιο πιθανό να ερμηνεύσουν συνηθισμένες καταστάσεις ως απειλητικές, και μικρές απογοητεύσεις ως απελπιστικά δύσκολες.

Οι αρνητικές συναισθηματικές τους αντιδράσεις τείνουν να διαρκούν ασυνήθιστα πολύ, κάτι που σημαίνει ότι συχνά έχουν κακή διάθεση. Αυτά τα προβλήματα στη ρύθμιση των συναισθημάτων μπορούν να μειώσουν την ικανότητα ενός νευρωτικού ατόμου να σκέφτεται καθαρά, να παίρνει αποφάσεις και να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά το στρες.