Hapja ndaj përvojave

Hapja ndaj përvojave përshkruan një dimension të stilit njohës që i dallon njerëzit imagjinues dhe krijues nga ata praktikë dhe konvencionalë.

Njerëzit e hapur janë intelektualisht kureshtarë, e vlerësojnë artin dhe janë të ndjeshëm ndaj së bukurës. Krahasuar me njerëzit e mbyllur, ata priren të jenë më të vetëdijshëm për ndjenjat e veta. Priren të mendojnë dhe të veprojnë në mënyra individualiste dhe jokonformiste. Intelektualët zakonisht kanë rezultate të larta në Hapjen ndaj përvojave; për pasojë, ky faktor është quajtur edhe Kulturë ose Intelekt.

Megjithatë, Intelekti ndoshta shihet më mirë si një aspekt i hapjes ndaj përvojave. Rezultatet në Hapjen ndaj përvojave lidhen vetëm në mënyrë të moderuar me vitet e shkollimit dhe me rezultatet në testet standarde të inteligjencës.

Një tipar tjetër i stilit të hapur njohës është lehtësia për të menduar me simbole dhe abstraksione larg përvojës konkrete. Në varësi të aftësive të veçanta intelektuale të individit, ky mendim simbolik mund të marrë formën e të menduarit matematik, logjik ose gjeometrik, të përdorimit artistik dhe metaforik të gjuhës, të kompozimit ose interpretimit muzikor, ose të njërit prej arteve të shumta pamore apo skenike.

Njerëzit me rezultate të ulëta në hapjen ndaj përvojave priren të kenë interesa të ngushta dhe të zakonshme. Ata preferojnë të thjeshtën, të drejtpërdrejtën dhe të dukshmen në vend të së ndërlikuarës, të dykuptimtës dhe të hollës. Mund t'i shohin artet dhe shkencat me dyshim, duke i konsideruar këto përpjekje si të errëta ose pa ndonjë dobi praktike. Njerëzit e mbyllur preferojnë të njohurën në vend të së resë; janë konservatorë dhe i rezistojnë ndryshimit.

Hapja shpesh paraqitet si më e shëndetshme ose më e pjekur nga psikologët, të cilët shpesh janë vetë të hapur ndaj përvojave. Megjithatë, stilet e hapura dhe të mbyllura të të menduarit janë të dobishme në mjedise të ndryshme. Stili intelektual i njeriut të hapur mund t'i shërbejë mirë një profesori, por kërkimet kanë treguar se mendimi i mbyllur lidhet me performancë më të lartë në punë në polici, në shitje dhe në një sërë profesionesh të shërbimit.

Imagjinata

Për njerëzit imagjinues, bota reale shpesh është tepër e thjeshtë dhe e zakonshme. Ata me rezultate të larta në këtë shkallë e përdorin fantazinë si një mënyrë për të krijuar një botë më të pasur dhe më interesante. Ata me rezultate të ulëta janë më të orientuar drejt fakteve sesa drejt fantazisë.

Interesat artistike

Ata me rezultate të larta në këtë shkallë e duan bukurinë, si në art ashtu edhe në natyrë. Përfshihen dhe përthithen lehtë nga ngjarjet artistike dhe natyrore. Nuk janë domosdoshmërisht të shkolluar apo të talentuar në art, edhe pse shumë prej tyre do të jenë. Tiparet përcaktuese të kësaj shkalle janë interesi dhe vlerësimi për bukurinë natyrore dhe atë të krijuar nga njeriu. Atyre me rezultate të ulëta u mungon ndjeshmëria estetike dhe interesi për artet.

Emocionaliteti

Personat me rezultate të larta në Emocionalitet kanë qasje të mirë te ndjenjat e veta dhe janë të vetëdijshëm për to. Ata me rezultate të ulëta janë më pak të vetëdijshëm për ndjenjat e tyre dhe priren të mos i shprehin hapur emocionet.

Aventurizmi

Ata me rezultate të larta në Aventurizëm janë të etur të provojnë aktivitete të reja, të udhëtojnë në vende të huaja dhe të përjetojnë gjëra të ndryshme. E njohura dhe rutina u duken të mërzitshme, dhe do të marrin një rrugë tjetër për në shtëpi thjesht sepse është ndryshe. Ata me rezultate të ulëta priren të ndihen në siklet me ndryshimin dhe preferojnë rutinat e njohura.

Intelekti

Intelekti dhe interesat artistike janë dy aspektet më të rëndësishme dhe qendrore të hapjes ndaj përvojave. Ata me rezultate të larta në Intelekt duan të luajnë me idetë. Janë mendjehapur ndaj ideve të reja dhe të pazakonta dhe u pëlqen të debatojnë për çështje intelektuale. Kënaqen me gjëegjëzat, enigmat dhe lojërat e mendjes. Ata me rezultate të ulëta në Intelekt preferojnë të merren me njerëz ose me sende sesa me ide. Ushtrimet intelektuale i shohin si humbje kohe. Intelekti nuk duhet barazuar me inteligjencën. Intelekti është një stil intelektual, jo një aftësi intelektuale, edhe pse ata me rezultate të larta në Intelekt arrijnë rezultate paksa më të larta se individët me Intelekt të ulët në testet e standardizuara të inteligjencës.

Liberalizmi

Liberalizmi psikologjik i referohet gatishmërisë për të sfiduar autoritetin, konvencionet dhe vlerat tradicionale. Në formën e tij më ekstreme, liberalizmi psikologjik mund të shfaqet edhe si armiqësi e hapur ndaj rregullave, simpati për ata që shkelin ligjin dhe dashuri për dykuptimësinë, kaosin dhe çrregullin. Konservatorët psikologjikë preferojnë sigurinë dhe qëndrueshmërinë që sjell përshtatja me traditën. Liberalizmi dhe konservatorizmi psikologjik nuk janë e njëjta gjë me përkatësinë politike, por sigurisht i pririn individët drejt partive të caktuara politike.