การเปิดรับประสบการณ์

การเปิดรับประสบการณ์เป็นมิติของรูปแบบการคิด ซึ่งแยกคนที่ช่างจินตนาการและมีความคิดสร้างสรรค์ออกจากคนที่ติดดินและยึดแนวทางเดิม ๆ

คนที่เปิดรับประสบการณ์มักอยากรู้อยากเห็นในเชิงความคิด ชื่นชมศิลปะ และไวต่อความงาม เมื่อเทียบกับคนที่ปิดกั้น พวกเขามักตระหนักรู้ถึงความรู้สึกของตนเองได้ดีกว่า และมีแนวโน้มที่จะคิดและทำในแบบของตัวเองโดยไม่ยึดติดกับขนบ ผู้ที่เป็นนักคิดหรือปัญญาชนมักได้คะแนนสูงในการเปิดรับประสบการณ์ ด้วยเหตุนี้มิตินี้จึงเคยถูกเรียกว่า "วัฒนธรรม" หรือ "ปัญญา" ด้วย

อย่างไรก็ตาม ปัญญาน่าจะถือเป็นเพียงแง่มุมหนึ่งของการเปิดรับประสบการณ์เท่านั้น คะแนนในมิตินี้มีความสัมพันธ์เพียงเล็กน้อยกับจำนวนปีที่ได้รับการศึกษาและคะแนนจากแบบทดสอบเชาวน์ปัญญามาตรฐาน

ลักษณะอีกอย่างของรูปแบบการคิดแบบเปิดรับคือความถนัดในการคิดด้วยสัญลักษณ์และสิ่งที่เป็นนามธรรม ซึ่งห่างไกลจากประสบการณ์ที่จับต้องได้ การคิดเชิงสัญลักษณ์นี้อาจแสดงออกมาในรูปของการคิดเชิงคณิตศาสตร์ ตรรกะ หรือเรขาคณิต การใช้ภาษาอย่างมีศิลปะและเปรียบเปรย การประพันธ์หรือแสดงดนตรี หรือทัศนศิลป์และศิลปะการแสดงแขนงต่าง ๆ ขึ้นอยู่กับความสามารถทางปัญญาเฉพาะด้านของแต่ละคน

คนที่ได้คะแนนต่ำในการเปิดรับประสบการณ์มักมีความสนใจที่แคบและเป็นเรื่องทั่วไป พวกเขาชอบสิ่งที่เรียบง่าย ตรงไปตรงมา และชัดเจน มากกว่าสิ่งที่ซับซ้อน คลุมเครือ และละเอียดอ่อน พวกเขาอาจมองศิลปะและวิทยาศาสตร์ด้วยความคลางแคลงใจ โดยเห็นว่าเป็นเรื่องเข้าใจยากหรือไม่มีประโยชน์ในทางปฏิบัติ คนที่ปิดกั้นชอบสิ่งที่คุ้นเคยมากกว่าสิ่งแปลกใหม่ พวกเขาค่อนข้างอนุรักษนิยมและไม่ชอบการเปลี่ยนแปลง

นักจิตวิทยา ซึ่งมักเป็นคนที่เปิดรับประสบการณ์เสียเอง มักนำเสนอว่าการเปิดรับประสบการณ์นั้นดีต่อสุขภาพจิตหรือแสดงถึงวุฒิภาวะมากกว่า แต่ในความเป็นจริง รูปแบบการคิดทั้งแบบเปิดรับและแบบปิดกั้นต่างก็มีประโยชน์ในสภาพแวดล้อมที่ต่างกัน รูปแบบการคิดเชิงปัญญาของคนที่เปิดรับอาจเหมาะกับการเป็นอาจารย์มหาวิทยาลัย แต่งานวิจัยก็แสดงให้เห็นว่าการคิดแบบปิดกั้นสัมพันธ์กับผลงานที่ดีกว่าในงานตำรวจ งานขาย และงานบริการอีกหลายประเภท

จินตนาการ

สำหรับคนช่างจินตนาการ โลกแห่งความเป็นจริงมักดูธรรมดาและจืดชืดเกินไป ผู้ที่ได้คะแนนสูงในด้านนี้ใช้จินตนาการเป็นวิธีสร้างโลกที่สมบูรณ์และน่าสนใจยิ่งขึ้น ส่วนผู้ที่ได้คะแนนต่ำจะให้ความสำคัญกับข้อเท็จจริงมากกว่าจินตนาการ

ความสนใจทางศิลปะ

ผู้ที่ได้คะแนนสูงในด้านนี้รักความงาม ทั้งในงานศิลปะและในธรรมชาติ พวกเขาซึมซับและดื่มด่ำไปกับงานศิลปะและสิ่งที่งดงามในธรรมชาติได้ง่าย พวกเขาไม่จำเป็นต้องได้รับการฝึกฝนทางศิลปะหรือมีพรสวรรค์ แม้ว่าหลายคนจะเป็นเช่นนั้นก็ตาม หัวใจสำคัญของด้านนี้คือความสนใจและความซาบซึ้งในความงาม ทั้งที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติและที่มนุษย์สร้างขึ้น ส่วนผู้ที่ได้คะแนนต่ำจะขาดความละเอียดอ่อนทางสุนทรียะและไม่ค่อยสนใจศิลปะ

ความรู้สึกทางอารมณ์

ผู้ที่ได้คะแนนสูงในด้านความรู้สึกทางอารมณ์สามารถเข้าถึงและตระหนักรู้ถึงความรู้สึกของตนเองได้ดี ส่วนผู้ที่ได้คะแนนต่ำจะรับรู้ความรู้สึกของตนเองได้น้อยกว่า และมักไม่แสดงอารมณ์ออกมาอย่างเปิดเผย

ความชอบผจญภัย

ผู้ที่ได้คะแนนสูงในด้านความชอบผจญภัยกระตือรือร้นที่จะลองกิจกรรมใหม่ ๆ เดินทางไปต่างแดน และสัมผัสประสบการณ์ที่แตกต่าง พวกเขารู้สึกว่าสิ่งที่คุ้นเคยและกิจวัตรเดิม ๆ นั้นน่าเบื่อ และยินดีเปลี่ยนเส้นทางกลับบ้านเพียงเพราะอยากลองอะไรที่ต่างออกไป ส่วนผู้ที่ได้คะแนนต่ำมักรู้สึกอึดอัดกับการเปลี่ยนแปลง และชอบกิจวัตรที่คุ้นเคยมากกว่า

ความสนใจทางปัญญา

ความสนใจทางปัญญาและความสนใจทางศิลปะเป็นสองแง่มุมที่สำคัญและเป็นแกนหลักที่สุดของการเปิดรับประสบการณ์ ผู้ที่ได้คะแนนสูงในด้านนี้ชอบขบคิดเล่นกับแนวคิดต่าง ๆ พวกเขาเปิดใจรับแนวคิดใหม่ ๆ ที่แปลกไปจากเดิม และชอบถกเถียงประเด็นทางความคิด พวกเขาสนุกกับปริศนา เกมไขปัญหา และคำถามลับสมอง ส่วนผู้ที่ได้คะแนนต่ำชอบจัดการกับผู้คนหรือสิ่งของมากกว่าแนวคิด และมองว่าการขบคิดเชิงปัญญาเป็นเรื่องเสียเวลา ทั้งนี้ ความสนใจทางปัญญาไม่ใช่สิ่งเดียวกับเชาวน์ปัญญา เพราะเป็นรูปแบบการคิด ไม่ใช่ความสามารถทางความคิด แม้ว่าผู้ที่ได้คะแนนสูงในด้านนี้จะทำคะแนนในแบบทดสอบเชาวน์ปัญญามาตรฐานได้สูงกว่าผู้ที่ได้คะแนนต่ำอยู่เล็กน้อยก็ตาม

เสรีนิยม

เสรีนิยมในเชิงจิตวิทยาหมายถึงความพร้อมที่จะท้าทายผู้มีอำนาจ ขนบธรรมเนียม และค่านิยมดั้งเดิม ในรูปแบบที่สุดโต่งที่สุด เสรีนิยมเชิงจิตวิทยาอาจแสดงออกถึงความเป็นปฏิปักษ์ต่อกฎเกณฑ์อย่างเปิดเผย ความเห็นใจผู้ที่ละเมิดกฎหมาย และความชื่นชอบในความคลุมเครือ ความวุ่นวาย และความไร้ระเบียบ ส่วนผู้ที่เป็นอนุรักษนิยมเชิงจิตวิทยาชอบความมั่นคงและความปลอดภัยที่ได้จากการยึดถือขนบธรรมเนียม เสรีนิยมและอนุรักษนิยมเชิงจิตวิทยาไม่ใช่สิ่งเดียวกับจุดยืนทางการเมือง แต่ก็มีส่วนโน้มน้าวให้คนเอนเอียงไปทางพรรคการเมืองบางพรรคอย่างแน่นอน