การเปรียบเทียบจะหน้าตาแบบนี้

คนที่เปิดรับประสบการณ์มักอยากรู้อยากเห็นในเชิงความคิด ชื่นชมศิลปะ และไวต่อความงาม เมื่อเทียบกับคนที่ปิดกั้น พวกเขามักตระหนักรู้ถึงความรู้สึกของตนเองได้ดีกว่า และมีแนวโน้มที่จะคิดและทำในแบบของตัวเองโดยไม่ยึดติดกับขนบ ผู้ที่เป็นนักคิดหรือปัญญาชนมักได้คะแนนสูงในการเปิดรับประสบการณ์ ด้วยเหตุนี้มิตินี้จึงเคยถูกเรียกว่า "วัฒนธรรม" หรือ "ปัญญา" ด้วย

อย่างไรก็ตาม ปัญญาน่าจะถือเป็นเพียงแง่มุมหนึ่งของการเปิดรับประสบการณ์เท่านั้น คะแนนในมิตินี้มีความสัมพันธ์เพียงเล็กน้อยกับจำนวนปีที่ได้รับการศึกษาและคะแนนจากแบบทดสอบเชาวน์ปัญญามาตรฐาน

ลักษณะอีกอย่างของรูปแบบการคิดแบบเปิดรับคือความถนัดในการคิดด้วยสัญลักษณ์และสิ่งที่เป็นนามธรรม ซึ่งห่างไกลจากประสบการณ์ที่จับต้องได้ การคิดเชิงสัญลักษณ์นี้อาจแสดงออกมาในรูปของการคิดเชิงคณิตศาสตร์ ตรรกะ หรือเรขาคณิต การใช้ภาษาอย่างมีศิลปะและเปรียบเปรย การประพันธ์หรือแสดงดนตรี หรือทัศนศิลป์และศิลปะการแสดงแขนงต่าง ๆ ขึ้นอยู่กับความสามารถทางปัญญาเฉพาะด้านของแต่ละคน

คนที่ได้คะแนนต่ำในการเปิดรับประสบการณ์มักมีความสนใจที่แคบและเป็นเรื่องทั่วไป พวกเขาชอบสิ่งที่เรียบง่าย ตรงไปตรงมา และชัดเจน มากกว่าสิ่งที่ซับซ้อน คลุมเครือ และละเอียดอ่อน พวกเขาอาจมองศิลปะและวิทยาศาสตร์ด้วยความคลางแคลงใจ โดยเห็นว่าเป็นเรื่องเข้าใจยากหรือไม่มีประโยชน์ในทางปฏิบัติ คนที่ปิดกั้นชอบสิ่งที่คุ้นเคยมากกว่าสิ่งแปลกใหม่ พวกเขาค่อนข้างอนุรักษนิยมและไม่ชอบการเปลี่ยนแปลง

นักจิตวิทยา ซึ่งมักเป็นคนที่เปิดรับประสบการณ์เสียเอง มักนำเสนอว่าการเปิดรับประสบการณ์นั้นดีต่อสุขภาพจิตหรือแสดงถึงวุฒิภาวะมากกว่า แต่ในความเป็นจริง รูปแบบการคิดทั้งแบบเปิดรับและแบบปิดกั้นต่างก็มีประโยชน์ในสภาพแวดล้อมที่ต่างกัน รูปแบบการคิดเชิงปัญญาของคนที่เปิดรับอาจเหมาะกับการเป็นอาจารย์มหาวิทยาลัย แต่งานวิจัยก็แสดงให้เห็นว่าการคิดแบบปิดกั้นสัมพันธ์กับผลงานที่ดีกว่าในงานตำรวจ งานขาย และงานบริการอีกหลายประเภท

แรงกระตุ้นไม่ใช่สิ่งเลวร้ายเสมอไป ในบางครั้งข้อจำกัดด้านเวลาทำให้ต้องตัดสินใจอย่างฉับพลัน และการทำตามสัญชาตญาณแรกก็อาจเป็นการตอบสนองที่ได้ผลดี นอกจากนี้ ในยามพักผ่อนหย่อนใจมากกว่ายามทำงาน การทำอะไรตามใจและตามอารมณ์ก็อาจเป็นเรื่องสนุก คนที่หุนหันพลันแล่นมักถูกคนอื่นมองว่ามีสีสัน อยู่ด้วยแล้วสนุก และเฮฮา

ถึงกระนั้น การทำตามแรงกระตุ้นก็อาจนำไปสู่ปัญหาได้หลายทาง แรงกระตุ้นบางอย่างเป็นภัยต่อสังคม การกระทำต่อต้านสังคมที่ไม่ได้ถูกควบคุมไม่เพียงทำร้ายคนอื่นในสังคม แต่ยังอาจทำให้ผู้กระทำถูกตอบโต้กลับได้ด้วย อีกปัญหาหนึ่งของการทำตามแรงกระตุ้นคือ มันมักให้ผลตอบแทนทันที แต่กลับส่งผลเสียในระยะยาว ตัวอย่างเช่น การสังสรรค์มากเกินไปจนถูกไล่ออกจากงาน การพูดจาดูถูกจนทำให้ความสัมพันธ์สำคัญพังทลาย หรือการใช้สารเสพติดเพื่อความเพลิดเพลินจนสุดท้ายทำลายสุขภาพของตัวเอง

พฤติกรรมหุนหันพลันแล่น แม้จะไม่ได้ก่อความเสียหายร้ายแรง ก็ลดทอนประสิทธิภาพของคนเราลงอย่างมีนัยสำคัญ การทำตามแรงกระตุ้นทำให้ไม่ได้พิจารณาทางเลือกอื่น ซึ่งบางทางอาจฉลาดกว่าทางเลือกที่ทำไปอย่างหุนหัน นอกจากนี้ ความหุนหันพลันแล่นยังทำให้คนออกนอกลู่นอกทางระหว่างทำโครงการที่ต้องอาศัยขั้นตอนที่เป็นลำดับและเป็นระบบ ความสำเร็จของคนที่หุนหันพลันแล่นจึงมักมีขนาดเล็ก กระจัดกระจาย และไม่สม่ำเสมอ

ลักษณะสำคัญของความฉลาด ซึ่งอาจเป็นสิ่งที่แยกมนุษย์ออกจากสิ่งมีชีวิตรูปแบบดั้งเดิมกว่า คือความสามารถในการคิดถึงผลที่จะตามมาในอนาคตก่อนจะทำตามแรงกระตุ้น การกระทำอย่างฉลาดประกอบด้วยการคิดใคร่ครวญถึงเป้าหมายระยะยาว การจัดระบบและวางแผนเส้นทางไปสู่เป้าหมายเหล่านั้น และความมุ่งมั่นพากเพียรไปสู่เป้าหมาย แม้จะมีแรงกระตุ้นชั่วครู่ชั่วยามมาดึงไปในทางตรงกันข้าม แนวคิดที่ว่าความฉลาดเกี่ยวข้องกับการควบคุมแรงกระตุ้นนั้นสะท้อนได้ดีผ่านคำว่า "ความรอบคอบ" ซึ่งเป็นอีกชื่อหนึ่งของมิติความพิถีพิถัน ความรอบคอบหมายถึงทั้งความฉลาดและความระมัดระวัง

ในความเป็นจริง ผู้ที่ได้คะแนนสูงในมิติความพิถีพิถันมักถูกคนอื่นมองว่าเป็นคนฉลาด ประโยชน์ของความพิถีพิถันในระดับสูงนั้นชัดเจน คนที่พิถีพิถันจะหลีกเลี่ยงปัญหาและประสบความสำเร็จในระดับสูงผ่านการวางแผนอย่างมีจุดมุ่งหมายและความพากเพียร คนอื่นยังมองพวกเขาในแง่บวกว่าเป็นคนฉลาดและเชื่อถือได้ ส่วนในแง่ลบ พวกเขาอาจกลายเป็นคนสมบูรณ์แบบนิยมจนเกินพอดีและบ้างาน ยิ่งไปกว่านั้น คนที่พิถีพิถันอย่างสุดโต่งอาจถูกมองว่าเคร่งขรึมและน่าเบื่อ

คนที่ไม่พิถีพิถันอาจถูกตำหนิว่าเชื่อถือไม่ได้ ขาดความทะเยอทะยาน และไม่ทำตามกรอบกติกา แต่พวกเขาจะได้สัมผัสความสุขเล็ก ๆ น้อย ๆ ในชีวิตมากมาย และจะไม่มีวันถูกเรียกว่าเป็นคนเคร่งขรึม

คนที่ชอบเข้าสังคมมีความสุขกับการอยู่ท่ามกลางผู้คน เต็มไปด้วยพลัง และมักได้สัมผัสอารมณ์ในแง่บวก พวกเขามีแนวโน้มที่จะกระตือรือร้น ชอบลงมือทำ และพร้อมจะตอบว่า "เอาเลย!" หรือ "ไปกันเถอะ!" เมื่อมีโอกาสได้ทำอะไรที่น่าตื่นเต้น เมื่ออยู่ในกลุ่ม พวกเขาชอบพูดคุย แสดงจุดยืนของตัวเอง และดึงดูดความสนใจมาที่ตัวเอง

คนเก็บตัวไม่ได้มีความคึกคัก พลัง และระดับกิจกรรมเทียบเท่าคนที่ชอบเข้าสังคม พวกเขามักเงียบ สงบ ใคร่ครวญ และไม่ค่อยข้องเกี่ยวกับโลกทางสังคม การไม่ค่อยมีส่วนร่วมทางสังคมนี้ไม่ควรถูกตีความว่าเป็นความขี้อายหรือภาวะซึมเศร้า คนเก็บตัวเพียงต้องการสิ่งเร้าน้อยกว่าคนที่ชอบเข้าสังคม และชอบที่จะอยู่ตามลำพังมากกว่า

ความเป็นอิสระและความสงวนท่าทีของคนเก็บตัวบางครั้งถูกเข้าใจผิดว่าเป็นความไม่เป็นมิตรหรือความหยิ่งยโส แต่ในความเป็นจริง คนเก็บตัวที่ได้คะแนนสูงในมิติความยินยอมเห็นใจจะไม่เข้าหาคนอื่นก่อน แต่ก็จะเป็นมิตรอย่างยิ่งเมื่อมีคนเข้ามาหา

ด้วยเหตุนี้ พวกเขาจึงเป็นคนเกรงใจ เป็นมิตร ใจกว้าง ชอบช่วยเหลือ และยินดีประนีประนอมผลประโยชน์ของตัวเองกับผู้อื่น คนที่มีความยินยอมเห็นใจสูงยังมองธรรมชาติของมนุษย์ในแง่ดี พวกเขาเชื่อว่าโดยพื้นฐานแล้วคนเราซื่อสัตย์ มีคุณธรรม และไว้ใจได้

คนที่มีความยินยอมเห็นใจต่ำให้ความสำคัญกับผลประโยชน์ส่วนตัวมากกว่าการอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้ดี โดยทั่วไปพวกเขาไม่ค่อยใส่ใจความเป็นอยู่ของคนอื่น จึงไม่ค่อยยอมลำบากเพื่อผู้อื่น บางครั้งความคลางแคลงใจในเจตนาของคนอื่นก็ทำให้พวกเขากลายเป็นคนขี้ระแวง ไม่เป็นมิตร และไม่ให้ความร่วมมือ

ความยินยอมเห็นใจเป็นข้อได้เปรียบอย่างชัดเจนในการสร้างและรักษาความเป็นที่ชื่นชอบ คนที่มีความยินยอมเห็นใจสูงเป็นที่รักมากกว่าคนที่มีความยินยอมเห็นใจต่ำ ในทางกลับกัน ความยินยอมเห็นใจไม่เป็นประโยชน์ในสถานการณ์ที่ต้องตัดสินใจอย่างเด็ดขาดหรือต้องอาศัยความเป็นกลางอย่างแท้จริง คนที่มีความยินยอมเห็นใจต่ำอาจเป็นนักวิทยาศาสตร์ นักวิจารณ์ หรือทหารที่ยอดเยี่ยมได้

เดิมทีฟรอยด์ใช้คำว่า "โรคประสาท" (neurosis) เพื่ออธิบายภาวะที่มีลักษณะเด่นคือความทุกข์ทางใจ ความทรมานทางอารมณ์ และการไม่สามารถรับมือกับความต้องการตามปกติของชีวิตได้อย่างมีประสิทธิภาพ เขาเสนอว่าทุกคนล้วนแสดงอาการของโรคประสาทอยู่บ้าง เพียงแต่เราต่างกันในระดับความทุกข์และอาการเฉพาะของความทุกข์นั้น ในปัจจุบัน ความไม่เสถียรทางอารมณ์หมายถึงแนวโน้มที่จะเกิดความรู้สึกในแง่ลบ

ผู้ที่ได้คะแนนสูงในมิติความไม่เสถียรทางอารมณ์อาจประสบกับความรู้สึกด้านลบอย่างใดอย่างหนึ่งเป็นหลัก เช่น ความวิตกกังวล ความโกรธ หรือความซึมเศร้า แต่ก็มีแนวโน้มที่จะประสบกับอารมณ์เหล่านี้หลายอย่างพร้อมกัน

คนที่มีความไม่เสถียรทางอารมณ์สูงจะตอบสนองทางอารมณ์ได้ง่าย พวกเขาเกิดปฏิกิริยาทางอารมณ์ต่อเหตุการณ์ที่ไม่ส่งผลกระทบต่อคนส่วนใหญ่ และปฏิกิริยาของพวกเขามักรุนแรงกว่าปกติ พวกเขามีแนวโน้มที่จะตีความสถานการณ์ธรรมดาว่าเป็นภัยคุกคาม และมองความขัดข้องเล็ก ๆ น้อย ๆ ว่าเป็นเรื่องยากเกินจะรับมือ

ปฏิกิริยาทางอารมณ์ด้านลบของพวกเขามักคงอยู่นานผิดปกติ ซึ่งหมายความว่าพวกเขามักอารมณ์ไม่ดีอยู่บ่อยครั้ง ปัญหาในการกำกับอารมณ์เหล่านี้อาจลดทอนความสามารถในการคิดอย่างชัดเจน การตัดสินใจ และการรับมือกับความเครียดอย่างมีประสิทธิภาพ