Tilfinninganæmi

Tilfinninganæmi vísar til tilhneigingar til að upplifa neikvæðar tilfinningar.

Freud notaði upphaflega hugtakið taugaveiklun (neurosis) til að lýsa ástandi sem einkenndist af andlegri vanlíðan, tilfinningalegri þjáningu og vangetu til að takast á við eðlilegar kröfur lífsins. Hann taldi að allir sýndu einhver merki um taugaveiklun en að fólk væri ólíkt hvað varðar hve mikið það þjáðist og hvaða einkenni vanlíðanar það sýndi. Í dag vísar tilfinninganæmi til tilhneigingar til að upplifa neikvæðar tilfinningar.

Þeir sem skora hátt á Tilfinninganæmi kunna að upplifa fyrst og fremst eina tiltekna neikvæða tilfinningu, svo sem kvíða, reiði eða depurð, en eru líklegir til að upplifa fleiri en eina þeirra.

Fólk sem skorar hátt á tilfinninganæmi er tilfinningalega viðbragðsnæmt. Það bregst við með tilfinningum við atburðum sem hefðu ekki áhrif á flesta, og viðbrögð þess eru gjarnan sterkari en gengur og gerist. Það er líklegra til að túlka hversdagslegar aðstæður sem ógnandi og smávægilegt mótlæti sem óyfirstíganlegt.

Neikvæð tilfinningaviðbrögð þess vara gjarnan óvenju lengi, sem þýðir að það er oft í slæmu skapi. Þessir erfiðleikar við að stjórna tilfinningum geta dregið úr getu tilfinninganæms fólks til að hugsa skýrt, taka ákvarðanir og takast á við streitu.

Kvíði

Hjá kvíðnum einstaklingum fer „berjast eða flýja“-kerfi heilans í gang við minnsta tilefni og mun oftar en góðu hófi gegnir. Þess vegna finnst fólki sem skorar hátt á kvíða oft eins og eitthvað hættulegt sé í þann mund að gerast. Það getur óttast tilteknar aðstæður eða einfaldlega verið almennt óttaslegið. Það finnur fyrir spennu, óróa og taugaóstyrk. Þeir sem skora lágt á kvíða eru almennt rólegir og óttalausir.

Reiði

Einstaklingar sem skora hátt á reiði verða ævareiðir þegar hlutirnir ganga ekki eins og þeir vilja. Þeir eru viðkvæmir fyrir því að komið sé fram við þá af sanngirni og verða gramir og bitrir þegar þeim finnst þeir vera hlunnfarnir. Þessi kvarði mælir tilhneigingu til að finna fyrir reiði; hvort einstaklingurinn lætur pirring og fjandskap í ljós fer eftir því hvar hann stendur á þættinum Samvinnuþýði. Þeir sem skora lágt reiðast hvorki oft né auðveldlega.

Þunglyndi

Þessi kvarði mælir tilhneigingu til að finna fyrir depurð, vonleysi og kjarkleysi. Þeir sem skora hátt skortir orku og eiga erfitt með að koma sér að verki. Þeir sem skora lágt eru að jafnaði lausir við slíkar þunglyndistilfinningar.

Sjálfsmeðvitund

Sjálfsmeðvitaðir einstaklingar eru viðkvæmir fyrir því hvað öðrum finnst um þá. Ótti þeirra við höfnun og háð veldur því að þeir eru feimnir og líður illa innan um aðra. Þeir eru fljótir að skammast sín og finna oft til blygðunar. Ótti þeirra við að aðrir gagnrýni þá eða geri grín að þeim er ýktur og óraunhæfur, en vandræðagangur þeirra og óþægindi geta gert þennan ótta að sjálfuppfyllandi spádómi. Þeir sem skora lágt þjást hins vegar ekki af þeirri ranghugmynd að allir fylgist með þeim og dæmi þá. Þeir finna ekki fyrir taugaóstyrk í félagslegum aðstæðum.

Óhóf

Óhófsamir einstaklingar finna fyrir sterkri löngun og hvötum sem þeir eiga erfitt með að standast. Þeir eiga það til að sækjast eftir skammtímaánægju og umbun fremur en að hugsa um langtímaafleiðingar. Þeir sem skora lágt finna ekki fyrir sterkri, ómótstæðilegri löngun og freistast því ekki til að fara yfir strikið.

Viðkvæmni

Þeir sem skora hátt á viðkvæmni upplifa ofsahræðslu, ringulreið og vanmátt undir álagi eða streitu. Þeir sem skora lágt eru yfirvegaðri, öruggari og hugsa skýrar undir álagi.