Openheid voor Ervaring

Openheid voor Ervaring beschrijft een dimensie van cognitieve stijl die fantasierijke, creatieve mensen onderscheidt van nuchtere, conventionele mensen.

Open mensen zijn intellectueel nieuwsgierig, hebben waardering voor kunst en zijn gevoelig voor schoonheid. Vergeleken met gesloten mensen zijn ze zich doorgaans meer bewust van hun gevoelens. Ze denken en handelen vaak individualistisch en non-conformistisch. Intellectuelen scoren meestal hoog op Openheid voor Ervaring; daarom wordt deze factor ook wel Cultuur of Intellect genoemd.

Toch kan Intellect waarschijnlijk het best worden gezien als één aspect van openheid voor ervaring. Scores op Openheid voor Ervaring hangen slechts beperkt samen met opleidingsniveau en met scores op standaard intelligentietests.

Een ander kenmerk van de open cognitieve stijl is het gemak waarmee men denkt in symbolen en abstracties die ver van de concrete ervaring af staan. Afhankelijk van de specifieke intellectuele capaciteiten van de persoon kan dit symbolische denken de vorm aannemen van wiskundig, logisch of meetkundig denken, artistiek en metaforisch taalgebruik, het componeren of uitvoeren van muziek, of een van de vele beeldende of podiumkunsten.

Mensen met lage scores op openheid voor ervaring hebben doorgaans beperkte, alledaagse interesses. Ze geven de voorkeur aan het eenvoudige, rechttoe rechtaan en voor de hand liggende boven het complexe, dubbelzinnige en subtiele. Ze kunnen de kunsten en wetenschappen met enige achterdocht bekijken en deze beschouwen als duister of zonder praktisch nut. Gesloten mensen geven de voorkeur aan het vertrouwde boven het nieuwe; ze zijn conservatief en staan afwijzend tegenover verandering.

Openheid wordt door psychologen, die zelf vaak open staan voor ervaring, nogal eens gepresenteerd als gezonder of volwassener. Open en gesloten denkstijlen zijn echter nuttig in verschillende omgevingen. De intellectuele stijl van de open persoon kan een hoogleraar goed van pas komen, maar uit onderzoek blijkt dat gesloten denken samenhangt met betere werkprestaties bij politiewerk, verkoop en een aantal dienstverlenende beroepen.

Verbeelding

Voor fantasierijke individuen is de echte wereld vaak te gewoon. Hoge scoorders op deze schaal gebruiken fantasie als een manier om een rijkere, interessantere wereld te creëren. Lage scoorders op deze schaal zijn meer op feiten georiënteerd dan op fantasie.

Artistieke interesses

Hoge scoorders op deze schaal houden van schoonheid, zowel in kunst als in de natuur. Ze raken gemakkelijk betrokken bij en verzonken in artistieke en natuurlijke gebeurtenissen. Ze zijn niet noodzakelijkerwijs artistiek geschoold of getalenteerd, hoewel velen dat wel zullen zijn. De bepalende kenmerken van deze schaal zijn interesse in en waardering voor natuurlijke en door mensen gemaakte schoonheid. Lage scoorders missen esthetische gevoeligheid en interesse in de kunsten.

Emotionaliteit

Personen die hoog scoren op Emotionaliteit hebben goed toegang tot hun eigen gevoelens en zijn zich daar goed van bewust. Lage scoorders zijn zich minder bewust van hun gevoelens en hebben de neiging om hun emoties niet openlijk te uiten.

Avontuurlijkheid

Hoge scoorders op Avontuurlijkheid staan te popelen om nieuwe activiteiten te ondernemen, naar vreemde landen te reizen en nieuwe dingen te ervaren. Ze vinden vertrouwdheid en routine saai en nemen een andere route naar huis alleen maar omdat die anders is. Lage scoorders voelen zich doorgaans ongemakkelijk bij verandering en geven de voorkeur aan vertrouwde routines.

Intellect

Intellect en artistieke interesses zijn de twee belangrijkste, centrale aspecten van openheid voor ervaring. Hoge scoorders op Intellect spelen graag met ideeën. Ze staan open voor nieuwe en ongewone ideeën en discussiëren graag over intellectuele kwesties. Ze genieten van raadsels, puzzels en hersenkrakers. Lage scoorders op Intellect hebben liever met mensen of dingen te maken dan met ideeën. Ze beschouwen intellectuele oefeningen als tijdverspilling. Intellect moet niet worden gelijkgesteld aan intelligentie. Intellect is een intellectuele stijl, geen intellectuele vaardigheid, hoewel hoge scoorders op Intellect iets hoger scoren dan lage scoorders op gestandaardiseerde intelligentietests.

Liberalisme

Psychologisch liberalisme verwijst naar de bereidheid om gezag, conventies en traditionele waarden ter discussie te stellen. In zijn meest extreme vorm kan psychologisch liberalisme zelfs regelrechte vijandigheid tegenover regels, sympathie voor wetsovertreders en een voorliefde voor dubbelzinnigheid, chaos en wanorde inhouden. Psychologische conservatieven geven de voorkeur aan de veiligheid en stabiliteit die het volgen van tradities biedt. Psychologisch liberalisme en conservatisme zijn niet hetzelfde als politieke voorkeur, maar ze doen mensen zeker neigen naar bepaalde politieke partijen.