Sumienność

Sumienność dotyczy sposobu, w jaki kontrolujemy, regulujemy i ukierunkowujemy swoje impulsy.

Impulsy same w sobie nie są złe; czasem presja czasu wymaga szybkiej decyzji, a działanie pod wpływem pierwszego impulsu może być skuteczną reakcją. Poza tym w czasie zabawy, a nie pracy, spontaniczne i impulsywne działanie może być przyjemne. Osoby impulsywne bywają postrzegane przez innych jako barwne, zabawne i pełne fantazji.

Mimo to działanie pod wpływem impulsu może na wiele sposobów prowadzić do kłopotów. Niektóre impulsy są antyspołeczne. Niekontrolowane zachowania antyspołeczne nie tylko szkodzą innym członkom społeczeństwa, ale mogą też sprowadzić karę na osobę, która się ich dopuszcza. Innym problemem z impulsywnymi czynami jest to, że często przynoszą natychmiastową nagrodę, ale niepożądane skutki w dłuższej perspektywie. Przykładem może być nadmierne życie towarzyskie, które kończy się utratą pracy, rzucona w gniewie obelga, która niszczy ważną relację, albo sięganie po używki dające przyjemność, które z czasem rujnują zdrowie.

Zachowanie impulsywne, nawet gdy nie jest poważnie destrukcyjne, znacząco obniża skuteczność człowieka. Działanie pod wpływem impulsu nie pozwala rozważyć alternatywnych sposobów postępowania, z których część byłaby mądrzejsza niż impulsywny wybór. Impulsywność wytrąca też ludzi z toru podczas projektów wymagających uporządkowanej sekwencji kroków lub etapów. Osiągnięcia osoby impulsywnej są więc niewielkie, rozproszone i niespójne.

Znakiem rozpoznawczym inteligencji, tym, co potencjalnie odróżnia ludzi od wcześniejszych form życia, jest zdolność do przemyślenia przyszłych konsekwencji, zanim ulegnie się impulsowi. Inteligentne działanie polega na rozważaniu długofalowych celów, organizowaniu i planowaniu dróg do nich oraz wytrwałym dążeniu do nich wbrew krótkotrwałym impulsom. Myśl, że inteligencja wiąże się z kontrolą impulsów, dobrze oddaje słowo roztropność, alternatywna nazwa wymiaru sumienności. Roztropny znaczy zarówno mądry, jak i ostrożny.

Osoby z wysokim wynikiem w skali sumienności są rzeczywiście postrzegane przez innych jako inteligentne. Korzyści z wysokiej sumienności są oczywiste. Osoby sumienne unikają kłopotów i osiągają duże sukcesy dzięki celowemu planowaniu i wytrwałości. Inni postrzegają je też pozytywnie jako inteligentne i niezawodne. Z drugiej strony mogą być kompulsywnymi perfekcjonistami i pracoholikami. Co więcej, osoby skrajnie sumienne mogą uchodzić za sztywne i nudne.

Osoby mało sumienne mogą być krytykowane za niesolidność, brak ambicji i nietrzymanie się zasad, ale doświadczą wielu krótkotrwałych przyjemności i nikt nigdy nie nazwie ich sztywniakami.

Poczucie własnej skuteczności

Poczucie własnej skuteczności opisuje wiarę we własną zdolność do osiągania celów. Osoby z wysokim wynikiem wierzą, że mają inteligencję (zdrowy rozsądek), zapał i samokontrolę potrzebne do odniesienia sukcesu. Osoby z niskim wynikiem nie czują się skuteczne i mogą mieć poczucie, że nie panują nad własnym życiem.

Uporządkowanie

Osoby z wysokim wynikiem w uporządkowaniu są dobrze zorganizowane. Lubią żyć według ustalonych zwyczajów i harmonogramów. Prowadzą listy i robią plany. Osoby z niskim wynikiem bywają zdezorganizowane i rozkojarzone.

Obowiązkowość

Ta skala odzwierciedla siłę poczucia obowiązku i powinności. Osoby z wysokim wynikiem w tej skali mają silne poczucie moralnego zobowiązania. Osoby z niskim wynikiem uważają umowy, zasady i przepisy za zbyt krępujące. Mogą być postrzegane jako niesolidne, a nawet nieodpowiedzialne.

Dążenie do osiągnięć

Osoby z wysokim wynikiem w tej skali usilnie dążą do doskonałości. Pragnienie bycia uznanym za osobę odnoszącą sukcesy utrzymuje je na drodze do ambitnych celów. Często mają silne poczucie kierunku w życiu, ale przy skrajnie wysokich wynikach mogą być zbyt jednotorowe i obsesyjnie skupione na pracy. Osoby z niskim wynikiem zadowalają się minimalnym nakładem pracy i mogą być postrzegane przez innych jako leniwe.

Samodyscyplina

Samodyscyplina, którą wiele osób nazywa siłą woli, to zdolność do wytrwania przy trudnych lub nieprzyjemnych zadaniach aż do ich ukończenia. Osoby o wysokiej samodyscyplinie potrafią przezwyciężyć niechęć do rozpoczęcia zadania i trzymać się kursu mimo rozproszeń. Osoby o niskiej samodyscyplinie odkładają sprawy na później i słabo doprowadzają je do końca, często nie kończąc zadań, nawet tych, na których bardzo im zależy.

Rozwaga

Rozwaga opisuje skłonność do przemyślenia możliwości przed podjęciem działania. Osoby z wysokim wynikiem w skali rozwagi nie spieszą się z podejmowaniem decyzji. Osoby z niskim wynikiem często mówią lub robią pierwsze, co przyjdzie im do głowy, nie rozważając alternatyw ani ich prawdopodobnych konsekwencji.