Sorumluluk

Sorumluluk, dürtülerimizi nasıl kontrol ettiğimiz, düzenlediğimiz ve yönlendirdiğimizle ilgilidir.

Dürtüler özünde kötü değildir; zaman kısıtı bazen anlık bir karar gerektirir ve ilk dürtümüze göre hareket etmek etkili bir tepki olabilir. Ayrıca iş değil de oyun zamanlarında kendiliğinden ve dürtüsel davranmak eğlenceli olabilir. Dürtüsel bireyler başkaları tarafından renkli, birlikte olması keyifli ve çılgın kişiler olarak görülebilir.

Yine de dürtüyle hareket etmek pek çok açıdan başa dert açabilir. Bazı dürtüler toplum karşıtıdır. Kontrolsüz toplum karşıtı eylemler yalnızca toplumun diğer üyelerine zarar vermekle kalmaz, bu dürtüsel eylemleri yapan kişinin de karşılık görmesine yol açabilir. Dürtüsel eylemlerin bir diğer sorunu, çoğu zaman anında ödül getirip uzun vadede istenmeyen sonuçlar doğurmalarıdır. İşten kovulmaya yol açan aşırı sosyalleşme, önemli bir ilişkinin bitmesine neden olan bir hakaret ya da sonunda sağlığı yok eden keyif verici maddelerin kullanımı bunlara örnektir.

Dürtüsel davranış, ciddi biçimde yıkıcı olmadığında bile kişinin etkinliğini önemli ölçüde azaltır. Dürtüsel davranmak, bazıları dürtüsel seçimden daha akıllıca olabilecek alternatif hareket yollarını düşünmeye izin vermez. Dürtüsellik ayrıca düzenli adım ya da aşama dizileri gerektiren projelerde insanların yolundan sapmasına neden olur. Bu yüzden dürtüsel bir kişinin başarıları küçük, dağınık ve tutarsızdır.

Zekânın ayırt edici bir özelliği, insanı daha önceki yaşam biçimlerinden potansiyel olarak ayıran şey, bir dürtüye göre hareket etmeden önce gelecekteki sonuçları düşünebilme yetisidir. Zeki etkinlik; uzun vadeli hedefler üzerine düşünmeyi, bu hedeflere giden yolları düzenleyip planlamayı ve aksi yöndeki kısa ömürlü dürtülere rağmen hedeflere doğru sebat etmeyi içerir. Zekânın dürtü kontrolünü içerdiği düşüncesi, Sorumluluk alanının alternatif bir adı olan ihtiyat terimiyle güzelce ifade edilir. İhtiyatlı olmak hem bilge hem de temkinli olmak demektir.

Sorumluluk ölçeğinde yüksek puan alan kişiler gerçekten de başkaları tarafından zeki olarak algılanır. Yüksek sorumluluğun faydaları açıktır. Sorumlu bireyler amaçlı planlama ve sebat yoluyla sorunlardan uzak durur ve yüksek düzeyde başarıya ulaşırlar. Ayrıca başkaları tarafından zeki ve güvenilir olarak olumlu değerlendirilirler. Olumsuz tarafta ise takıntılı mükemmeliyetçiler ve işkolikler olabilirler. Dahası, aşırı sorumlu bireyler kasıntı ve sıkıcı olarak görülebilir.

Sorumluluğu düşük insanlar güvenilmez olmaları, hırs eksiklikleri ve çizgilerin dışına çıkmaları nedeniyle eleştirilebilir; ancak pek çok kısa ömürlü zevk yaşarlar ve kimse onlara asla kasıntı demez.

Öz yeterlilik

Öz yeterlilik, kişinin bir şeyleri başarabilme yeteneğine duyduğu güveni tanımlar. Yüksek puan alanlar başarıya ulaşmak için gereken zekâya (sağduyuya), azme ve öz denetime sahip olduklarına inanır. Düşük puan alanlar kendilerini etkili hissetmez ve hayatlarının kontrolünün kendilerinde olmadığı duygusunu taşıyabilirler.

Düzenlilik

Düzenlilikte yüksek puan alan kişiler iyi organize olmuştur. Rutinlere ve programlara göre yaşamayı severler. Listeler tutar, planlar yaparlar. Düşük puan alanlar dağınık ve savruk olma eğilimindedir.

Görev bilinci

Bu ölçek, kişinin görev ve yükümlülük duygusunun gücünü yansıtır. Bu ölçekte yüksek puan alanların güçlü bir ahlaki yükümlülük duygusu vardır. Düşük puan alanlar sözleşmeleri, kuralları ve yönetmelikleri aşırı kısıtlayıcı bulur. Güvenilmez, hatta sorumsuz olarak görülmeleri muhtemeldir.

Başarı çabası

Bu ölçekte yüksek puan alan bireyler mükemmelliğe ulaşmak için çok çaba harcar. Başarılı olarak tanınma arzuları, onları yüksek hedeflerine giden yolda tutar. Hayatta çoğu zaman güçlü bir yön duygusuna sahiptirler; ancak aşırı yüksek puanlar fazla tek amaçlı olmaya ve işe saplantılı biçimde bağlanmaya işaret edebilir. Düşük puan alanlar en az çabayla idare etmekten memnundur ve başkaları tarafından tembel olarak görülebilirler.

Öz disiplin

Öz disiplin, pek çok kişinin irade gücü dediği şey, zor ya da hoş olmayan görevleri tamamlanana dek sürdürebilme yeteneğini ifade eder. Yüksek öz disipline sahip kişiler görevlere başlama isteksizliğini aşabilir ve dikkat dağıtıcı şeylere rağmen yolda kalabilirler. Öz disiplini düşük olanlar işleri erteler ve işi sonuna kadar götürmekte zayıftır; çoğu zaman görevleri, hatta tamamlamayı çok istedikleri görevleri bile bitiremezler.

Temkinlilik

Temkinlilik, harekete geçmeden önce olasılıkları enine boyuna düşünme eğilimini tanımlar. Temkinlilik ölçeğinde yüksek puan alanlar karar verirken acele etmez. Düşük puan alanlar ise çoğu zaman alternatifleri ve bunların olası sonuçlarını tartmadan akıllarına ilk gelen şeyi söyler ya da yaparlar.