Topluluk sevgisi: Partiler neden bazılarına enerji verir, bazılarını tüketir?

Cumartesi gecesi, saat on bir. Parti tüm hızıyla sürüyor.

Arkadaşlardan biri mutfakta bir saat önce tanıştığı insanlarla sohbet ediyor ve gitmeye hiç niyeti yok. Bir diğeri sessizce montunu bulmuş. Güzel vakit geçirdi, ama şimdi en çok evde kanepede olmak istiyor.

İkisi de yanlış bir şey yapmıyor. Peki aynı akşam neden birini dolduruyor da diğerini boşaltıyor?

Açıklamanın bir kısmı, psikologların topluluk sevgisi dediği şeyde yatıyor. Beş Faktör modelinde bu, dışadönüklüğün altı alt boyutundan biridir. Bu alt boyut, çok sayıda insanın arasında bulunmaktan ne kadar hoşlandığınızı ve kalabalıkları, partileri, hareketli sosyal ortamları ne kadar aradığınızı tanımlar.

Topluluk sevgisi ne anlama gelir?

İngilizcedeki karşılığı olan gregariousness, Latincede sürü anlamına gelen grex sözcüğünden gelir. Kişilik psikolojisinde bu kavram, başkalarının, özellikle de daha büyük grupların arkadaşlığını tercih etmek anlamına gelir.

Yüksek puan alanlar çoğu zaman kendilerini şunlarda tanır:

• Büyük partileri ve toplantıları seversiniz.
• Yalnızca birlikte geldiğiniz kişilerle değil, birçok farklı insanla konuşursunuz.
• Kalabalıkları yorucu değil, canlı bulursunuz.
• Yapılacak sosyal bir şey varsa akşamı nadiren yalnız geçirmeyi seçersiniz.
• Uzun süre tek başınıza kaldıktan sonra huzursuzlanırsınız.

Düşük puan alanlar asosyal değildir. Çoğu zaman birkaç arkadaşla yenen bir akşam yemeğinden keyif alırlar. Sadece yalnız kalmaya daha fazla ihtiyaç duyarlar ve kalabalıklardan kaçınma eğilimindedirler.

Önemli olan insanları sevip sevmediğiniz değil, ne kadar arkadaşlığın ve aynı anda kaç kişinin size iyi geldiğidir.

Dışadönük davranmak neredeyse herkese iyi gelir

Sosyalleşmenin yalnızca dışadönüklere iyi geldiğini düşünebilirsiniz. Araştırmalar başka bir şey söylüyor.

Bilinen bir dizi çalışmada katılımcılar iki hafta boyunca her üç saatte bir ne kadar dışadönük davrandıklarını ve nasıl hissettiklerini bildirdi. Her katılımcı, konuşkan ve sosyal olmak gibi dışadönük davrandığında, içedönük davrandığı zamana göre kendini daha mutlu hissetti. Aynı örüntü haftalık günlüklerde ve insanlardan daha çok ya da daha az dışadönük davranmalarının istendiği bir laboratuvar deneyinde de görüldü.

Bir izleme çalışması bunun içedönükler için de geçerli olup olmadığını test etti. Katılımcılar rastgele olarak ya dışadönük ya da içedönük davranmaya atandı. İnsanlar dışadönük davrandığında, içedönükler de dahil olmak üzere olumlu duygular arttı. Olumsuz duygular ise artmadı.

Yani içedönüklerin sosyal hayattan hoşlanmadığı söylenemez. Çoğu insan o anda kendini daha iyi hisseder.

Şimdi mutlu, sonra yorgun

O hâlde neden bu kadar çok insanın eve gidip şarj olmaya ihtiyacı var?

Bir çalışma 48 kişiyi 12 gün boyunca izledi ve onlara günde beş kez davranışlarını, ruh hâllerini ve yorgunluklarını sordu. Dışadönük davranmak o anda daha iyi bir ruh hâli ve daha az yorgunlukla bağlantılıydı. Ama üç saat sonra aynı davranış daha fazla yorgunlukla bağlantılıydı. Kişi ne kadar çok insanla görüşmüşse etki o kadar güçlüydü.

Şaşırtıcı bir şekilde, bu gecikmeli yorgunluk içedönüklerde daha güçlü değildi. Kişilikten bağımsız olarak herkes için geçerliydi.

Bu da sosyal hayatın herkes için bir bedeli olduğunu düşündürüyor. Farklı olan, bundan ne kadar istediğiniz ve ne kadarını ödemeye razı olduğunuz olabilir. Topluluk sevgisi yüksek insanlar, hareketli bir cumartesi için yorgun bir pazarı göze almaya basitçe daha istekli olabilir.

Yabancılarla konuşmanın ne kadar hoş olduğunu hafife alırız

Öte yandan birçoğumuz yalnızlığı aslında keyif alacağımızdan daha sık seçiyoruz.

Tren ve otobüslerde yapılan deneylerde yolculardan ya bir yabancıyla konuşmaları, ya kendi hâllerinde kalmaları ya da her zamanki gibi yolculuk etmeleri istendi. Biriyle konuşanlar daha keyifli bir yolculuk bildirdi ve daha az verimli de değildi. Oysa sonucu tahmin etmeleri istenen diğer yolcular bunun tam tersini bekliyordu.

Bunun bir nedeni, insanların başkalarının kendileriyle konuşmaya ne kadar ilgi duyacağını hafife almasıydı.

Bu bir topluluk sevgisi çalışması değil. Ama başkalarından kaçma isteğinin yalnızca gerçek bir tercihe değil, yanlış bir tahmine de dayanabileceğini gösteriyor.

Topluluk sevgisi cana yakınlık ya da utangaçlıkla aynı şey değildir

İki ayrım yapmaya değer.

Birincisi, topluluk sevgisi cana yakınlıkla aynı şey değildir. Cana yakınlık sıcaklıkla ve ne kadar kolay arkadaş edindiğinizle ilgilidir. Bire bir ilişkilerde sıcak ve kolay tanınan biri olup büyük partilerden kaçınabilirsiniz. Topluluk sevgisinde düşük puan alanların çoğunun yakın ve sadık arkadaşlıkları vardır.

İkincisi, utangaçlık ya da sosyal kaygıyla aynı şey değildir. Topluluk sevgisi düşük biri kalabalıklardan onlara ihtiyaç duymadığı için kaçınır. Utangaç biri ise bir şeylerin parçası olmak isteyebilir, ama başkalarının onu nasıl yargılayacağı yüzünden tedirgin olur. Bu, duygusal dengesizliğe ait ayrı bir alt boyuttur: utangaçlık.

İş yerindeki partiye gitmeyen iki kişiyi düşünün. Biri akşamı kitap okuyarak geçirmeyi tercih ediyor. Diğeri gitmek istiyor ama elinde bir içkiyle tek başına dikilmekten korkuyor. Aynı davranış, farklı nedenler. Bu konuda daha fazlasını içedönük olmanın gerçekte ne anlama geldiğini anlatan yazımızda okuyabilirsiniz.

Yüksek ya da düşük puan ne anlama gelir?

Yüksek topluluk sevgisi

Çok sayıda insanın arasında bulunmaktan enerji ve keyif alırsınız. Davetlere çoğu zaman evet dersiniz ve grupları bir araya getiren kişi siz olabilirsiniz.

Madalyonun öbür yüzü, uzun süre yalnız kaldığınızda huzursuzluk ya da dinlenmeye pek yer bırakmayacak kadar dolu bir takvim olabilir.

Düşük topluluk sevgisi

Daha küçük grupları tercih eder ve kendinize ayırdığınız zamana değer verirsiniz. Büyük toplantıları, bazı kısımlarından keyif alsanız bile yorucu bulabilirsiniz.

Bu, yalnız ya da asosyal olduğunuz anlamına gelmez. Düşük puan alanların çoğunun zengin bir sosyal hayatı vardır, sadece daha küçük ölçekte ve daha sakin bir tempoda.

Her iki tanım da her durumda geçerli kurallar değil, tipik eğilimlerdir.

Günlük hayatta

• İşte: Açık ofisler, ekip etkinlikleri ve konferanslar yüksek puan alanlara çok uyar. Düşük puan alanlar en iyi işlerini çoğu zaman biraz sessiz zamanla çıkarır ve uzun toplantılardan sonra mola planlamaktan fayda görebilir.
• İlişkilerde: Puanları farklı olan çiftler hafta sonu için ne kadar plan yapılacağı konusunda sık sık anlaşamaz. İşe yarar bir uzlaşma, haftada kaç sosyal akşamın doğru geldiği konusunda anlaşmak ve bazen ayrı ayrı gitmektir.
• Partilerde: Düşük puan alanlar çoğu zaman erken gidip daha küçük bir sohbete katılır ve istedikleri zaman suçluluk duymadan ayrılırlarsa daha çok eğlenir.
• Tatilde: Yüksek puan alanlar hareketli bir tatil köyünden ya da grup gezisinden keyif alabilir. Düşük puan alanlar çoğu zaman bir dağ evini, küçük bir grubu ya da tek başına seyahat etmeyi tercih eder.

Topluluk sevgisi değişebilir mi?

Kişilik oldukça istikrarlıdır, ama sabit değildir.

Yetişkinlerle yapılan kapsamlı bir uzun soluklu çalışmada, testimizin alt boyutlarının örnek aldığı ölçekle ölçülen topluluk sevgisi, yetişkinlik boyunca kavisli bir seyir izledi ve puanlar 60 yaş civarında zirveye ulaştı.

Deneyler ayrıca içedönüklerin zaman zaman biraz daha dışadönük davranmaktan fayda görebileceğini düşündürüyor. Mizaca aykırı davranış üzerine yapılan çalışmanın arkasındaki araştırmacılar, içedönüklerin bundan ruh hâli açısından kazançlı çıkabileceği, uzun süre içedönük davranmak zorunda kalan dışadönüklerin ise bunu zihinsel olarak yıpratıcı bulabileceği sonucuna vardı.

Parti insanı olmak zorunda değilsiniz. Ama daha fazla sosyal temas istiyorsanız şunlar yardımcı olabilir:

• İnsanların çoğunun sosyalleşmekten önceden tahmin ettiğinden daha çok keyif aldığını hatırlayın.
• Büyük etkinliklerden tamamen kaçınmak yerine sonrasında toparlanma zamanı planlayın.
• Kalabalık bir bar yerine bir arkadaşla yürüyüş gibi size uyan biçimleri seçin.
• Eve erken gitmek istemenin bir kusur değil, bir tercih olduğunu kabul edin.

Sık sorulan sorular

İçedönüklerin yalnızken, dışadönüklerin ise insanlarla birlikteyken şarj olduğu doğru mu?

Kısmen. Araştırmalar sosyal davranışın çoğu insana o anda iyi geldiğini ve yine çoğu insan için birkaç saat sonra daha fazla yorgunlukla bağlantılı olduğunu gösteriyor. Topluluk sevgisinde yüksek puan alanlar bundan daha fazlasını istiyor gibi görünüyor, ama içedönüklerin insanlar tarafından benzersiz biçimde tüketildiği fikri fazla basit.

Topluluk sevgim yüksek olup yine de yalnız kalmaya ihtiyaç duyabilir miyim?

Evet. Herkesin biraz dinlenmeye ihtiyacı vardır. Yüksek puan, arkadaşlığı daha sık aradığınız anlamına gelir, hiç sakin bir akşama ihtiyaç duymadığınız anlamına gelmez.

Düşük topluluk sevgisi depresyon belirtisi midir?

Tek başına değil. Küçük grupları ve yalnızlığı tercih etmek normal bir kişilik farkıdır. Ama eskiden keyif aldığınız insanlara ve etkinliklere karşı ilginizi kaybettiyseniz bu farklı bir şeydir ve doktorunuzla ya da bir psikologla konuşmanız faydalı olabilir.

Big Five testinde topluluk sevgisi nasıl ölçülür?

Testimiz IPIP-NEO-120'ye dayanır; her alt boyut dört ifadeyle ölçülür. Topluluk sevgisi için ifadeler kalabalık partileri sevmek, partilerde birçok farklı insanla konuşmak, yalnız kalmayı tercih etmek ve kalabalıktan kaçınmakla ilgilidir. Son ikisi ters puanlanır. Puanı sizin tam bir tanımınız olarak değil, bir örüntünün işareti olarak okuyun.

Puanınızı öğrenin

Topluluk sevgisi, dışadönüklüğün altı alt boyutundan yalnızca biridir. Büyük partilerden kaçınıp yine de sıcak, girişken ya da enerji dolu biri olabilirsiniz.

Big Five testini çözün ve 30 alt boyutun tamamıyla bütün profilinizi görün.

Kaynaklar

• Fleeson, W., Malanos, A. B. & Achille, N. M. (2002). An intraindividual process approach to the relationship between extraversion and positive affect: Is acting extraverted as "good" as being extraverted? Journal of Personality and Social Psychology, 83(6), 1409–1422.
• Zelenski, J. M., Santoro, M. S. & Whelan, D. C. (2012). Would introverts be better off if they acted more like extraverts? Exploring emotional and cognitive consequences of counterdispositional behavior. Emotion, 12(2), 290–303.
• Leikas, S. & Ilmarinen, V.-J. (2017). Happy now, tired later? Extraverted and conscientious behavior are related to immediate mood gains, but to later fatigue. Journal of Personality, 85(5), 603–615.
• Epley, N. & Schroeder, J. (2014). Mistakenly seeking solitude. Journal of Experimental Psychology: General, 143(5), 1980–1999.
• Terracciano, A., McCrae, R. R., Brant, L. J. & Costa, P. T. (2005). Hierarchical linear modeling analyses of the NEO-PI-R scales in the Baltimore Longitudinal Study of Aging. Psychology and Aging, 20(3), 493–506.
• Johnson, J. A. (2014). Measuring thirty facets of the Five Factor Model with a 120-item public domain inventory: Development of the IPIP-NEO-120. Journal of Research in Personality, 51, 78–89.