Tận tâm

Tận tâm liên quan đến cách chúng ta kiểm soát, điều tiết và định hướng những xung động của mình.

Xung động tự thân không hề xấu; đôi khi áp lực thời gian đòi hỏi một quyết định tức thì, và hành động theo xung động đầu tiên có thể là phản ứng hiệu quả. Hơn nữa, trong lúc vui chơi thay vì làm việc, hành động tự phát và bốc đồng có thể rất thú vị. Người bốc đồng có thể được người khác xem là sinh động, vui tính và lập dị một cách đáng yêu.

Dù vậy, hành động theo xung động có thể dẫn đến rắc rối theo nhiều cách. Một số xung động mang tính chống đối xã hội. Những hành vi chống đối xã hội không được kiểm soát không chỉ gây hại cho các thành viên khác trong xã hội mà còn có thể dẫn đến sự trừng phạt đối với chính người thực hiện. Một vấn đề khác của hành động bốc đồng là chúng thường mang lại phần thưởng tức thì nhưng để lại hậu quả lâu dài không mong muốn. Ví dụ như giao du quá đà đến mức mất việc, buông lời xúc phạm khiến một mối quan hệ quan trọng đổ vỡ, hay dùng chất kích thích gây khoái cảm rồi dần hủy hoại sức khỏe.

Hành vi bốc đồng, ngay cả khi không gây hại nghiêm trọng, vẫn làm giảm đáng kể hiệu quả của một người. Hành động bốc đồng khiến ta không cân nhắc các phương án khác, trong đó có những lựa chọn khôn ngoan hơn. Tính bốc đồng cũng khiến người ta lạc hướng trong những dự án đòi hỏi các bước hay giai đoạn được sắp xếp có trật tự. Vì thế, thành tựu của người bốc đồng thường nhỏ lẻ, rời rạc và thiếu nhất quán.

Một dấu hiệu của trí thông minh – điều có thể phân biệt con người với các dạng sống sơ khai hơn – là khả năng suy nghĩ về hậu quả tương lai trước khi hành động theo xung động. Hoạt động trí tuệ bao gồm việc cân nhắc các mục tiêu dài hạn, tổ chức và lên kế hoạch con đường đi đến mục tiêu, và kiên trì theo đuổi chúng bất chấp những xung động nhất thời ngược chiều. Ý tưởng rằng trí thông minh bao hàm khả năng kiểm soát xung động được thể hiện rất hay qua từ "thận trọng khôn ngoan" (prudence), một tên gọi khác của chiều kích Tận tâm. Thận trọng khôn ngoan nghĩa là vừa sáng suốt vừa cẩn trọng.

Trên thực tế, người có điểm Tận tâm cao được người khác nhìn nhận là thông minh. Lợi ích của sự tận tâm cao là rõ ràng. Người tận tâm tránh được rắc rối và đạt được thành công lớn nhờ lập kế hoạch có mục đích và kiên trì. Họ cũng được người khác đánh giá tích cực là thông minh và đáng tin cậy. Về mặt tiêu cực, họ có thể trở thành người cầu toàn đến mức ám ảnh và nghiện công việc. Hơn nữa, người cực kỳ tận tâm có thể bị xem là cứng nhắc và tẻ nhạt.

Người thiếu tận tâm có thể bị chê trách vì không đáng tin cậy, thiếu tham vọng và không chịu đi theo khuôn khổ, nhưng họ sẽ tận hưởng nhiều niềm vui ngắn ngủi và sẽ không bao giờ bị gọi là cứng nhắc.

Tự tin vào năng lực

Tự tin vào năng lực mô tả niềm tin vào khả năng hoàn thành công việc của bản thân. Người có điểm cao tin rằng mình có đủ trí thông minh (sự hiểu biết thông thường), động lực và khả năng tự chủ cần thiết để đạt được thành công. Người có điểm thấp không cảm thấy mình hiệu quả, và có thể có cảm giác rằng họ không làm chủ được cuộc sống của mình.

Ngăn nắp

Người có điểm Ngăn nắp cao rất có tổ chức. Họ thích sống theo nếp sinh hoạt và lịch trình. Họ lập danh sách và lên kế hoạch. Người có điểm thấp thường thiếu tổ chức và tản mạn.

Tinh thần trách nhiệm

Thang này phản ánh mức độ ý thức về bổn phận và nghĩa vụ của một người. Người có điểm cao ở thang này có ý thức mạnh mẽ về nghĩa vụ đạo đức. Người có điểm thấp thấy hợp đồng, quy tắc và quy định quá gò bó. Họ dễ bị xem là không đáng tin cậy, thậm chí vô trách nhiệm.

Nỗ lực thành tựu

Người có điểm cao ở thang này nỗ lực hết mình để đạt đến sự xuất sắc. Khát khao được công nhận là người thành công giữ họ đi đúng hướng tới những mục tiêu cao xa. Họ thường có định hướng rõ ràng trong cuộc sống, nhưng điểm quá cao có thể khiến họ quá chuyên chú một hướng và ám ảnh với công việc. Người có điểm thấp hài lòng với việc làm vừa đủ cho qua, và có thể bị người khác xem là lười biếng.

Kỷ luật bản thân

Kỷ luật bản thân – điều nhiều người gọi là ý chí – chỉ khả năng kiên trì với những việc khó khăn hoặc không dễ chịu cho đến khi hoàn thành. Người có kỷ luật bản thân cao có thể vượt qua sự ngần ngại khi bắt đầu công việc và giữ đúng hướng bất chấp những điều gây xao nhãng. Người có kỷ luật bản thân thấp hay trì hoãn và theo đuổi kém, thường không hoàn thành công việc – kể cả những việc họ rất muốn hoàn thành.

Thận trọng

Thận trọng mô tả xu hướng cân nhắc kỹ các khả năng trước khi hành động. Người có điểm Thận trọng cao dành thời gian suy xét khi đưa ra quyết định. Người có điểm thấp thường nói hoặc làm ngay điều đầu tiên nảy ra trong đầu mà không cân nhắc các phương án khác và hậu quả có thể xảy ra của chúng.