Cởi mở

Cởi mở với trải nghiệm mô tả một chiều kích của phong cách tư duy, phân biệt những người giàu trí tưởng tượng và sáng tạo với những người thực tế và theo lối truyền thống.

Người cởi mở có trí tò mò trí tuệ, biết thưởng thức nghệ thuật và nhạy cảm với cái đẹp. So với người khép kín, họ thường ý thức rõ hơn về cảm xúc của mình. Họ có xu hướng suy nghĩ và hành động theo cách riêng, không rập khuôn. Giới trí thức thường đạt điểm cao về Cởi mở với trải nghiệm; vì vậy yếu tố này còn được gọi là Văn hóa hay Trí tuệ.

Dù vậy, Trí tuệ có lẽ nên được xem là một khía cạnh của sự cởi mở với trải nghiệm. Điểm Cởi mở chỉ có liên hệ khiêm tốn với số năm đi học và kết quả các bài kiểm tra trí thông minh tiêu chuẩn.

Một đặc điểm khác của phong cách tư duy cởi mở là khả năng suy nghĩ bằng biểu tượng và khái niệm trừu tượng, tách xa khỏi trải nghiệm cụ thể. Tùy theo năng lực trí tuệ riêng của mỗi người, lối tư duy biểu tượng này có thể thể hiện qua tư duy toán học, logic hay hình học, cách dùng ngôn ngữ giàu tính nghệ thuật và ẩn dụ, sáng tác hay biểu diễn âm nhạc, hoặc một trong nhiều loại hình nghệ thuật thị giác và trình diễn.

Người có điểm Cởi mở thấp thường có mối quan tâm hẹp và phổ thông. Họ thích những gì đơn giản, rõ ràng, dễ hiểu hơn là những thứ phức tạp, mơ hồ và tinh tế. Họ có thể nhìn nghệ thuật và khoa học với sự hoài nghi, xem đó là những thứ khó hiểu hoặc vô ích trong thực tế. Người khép kín ưa chuộng điều quen thuộc hơn cái mới lạ; họ bảo thủ và ngại thay đổi.

Sự cởi mở thường được các nhà tâm lý học – vốn bản thân cũng thường là người cởi mở – trình bày như điều lành mạnh hơn hay trưởng thành hơn. Tuy nhiên, lối tư duy cởi mở và khép kín đều hữu ích trong những môi trường khác nhau. Phong cách trí tuệ của người cởi mở có thể rất phù hợp với một giáo sư, nhưng nghiên cứu cho thấy lối tư duy khép kín lại gắn với hiệu quả công việc vượt trội trong ngành cảnh sát, bán hàng và nhiều nghề dịch vụ.

Trí tưởng tượng

Với những người giàu trí tưởng tượng, thế giới thực thường quá đơn điệu và bình thường. Người có điểm cao ở thang này dùng trí tưởng tượng để tạo nên một thế giới phong phú và thú vị hơn. Người có điểm thấp thiên về sự thật hơn là tưởng tượng.

Hứng thú nghệ thuật

Người có điểm cao ở thang này yêu cái đẹp, cả trong nghệ thuật lẫn thiên nhiên. Họ dễ dàng bị cuốn hút và đắm mình vào các sự kiện nghệ thuật và thiên nhiên. Họ không nhất thiết được đào tạo hay có năng khiếu nghệ thuật, dù nhiều người trong số họ có. Đặc điểm cốt lõi của thang này là sự quan tâm và trân trọng vẻ đẹp tự nhiên lẫn nhân tạo. Người có điểm thấp thiếu nhạy cảm thẩm mỹ và ít hứng thú với nghệ thuật.

Cảm xúc

Người có điểm Cảm xúc cao dễ tiếp cận và ý thức rõ về cảm xúc của chính mình. Người có điểm thấp ít nhận biết cảm xúc của mình hơn và thường không bộc lộ cảm xúc một cách cởi mở.

Ưa phiêu lưu

Người có điểm Ưa phiêu lưu cao háo hức thử những hoạt động mới, đi đến những vùng đất xa lạ và trải nghiệm những điều khác biệt. Họ thấy sự quen thuộc và nếp sinh hoạt lặp lại thật nhàm chán, và sẵn sàng chọn một con đường mới để về nhà chỉ vì nó khác lạ. Người có điểm thấp thường thấy không thoải mái với thay đổi và ưa những thói quen quen thuộc.

Trí tuệ

Trí tuệ và hứng thú nghệ thuật là hai khía cạnh quan trọng và trung tâm nhất của sự cởi mở với trải nghiệm. Người có điểm Trí tuệ cao thích chơi đùa với các ý tưởng. Họ cởi mở với những ý tưởng mới và khác thường, và thích tranh luận về các vấn đề trí tuệ. Họ thích câu đố, trò chơi giải đố và những bài toán hóc búa. Người có điểm Trí tuệ thấp thích làm việc với con người hoặc đồ vật hơn là với ý tưởng. Họ xem các hoạt động trí óc là lãng phí thời gian. Không nên đánh đồng Trí tuệ với trí thông minh. Trí tuệ ở đây là một phong cách tư duy chứ không phải năng lực trí tuệ, dù người có điểm Trí tuệ cao đạt kết quả nhỉnh hơn một chút so với người có điểm thấp trong các bài kiểm tra trí thông minh tiêu chuẩn.

Tư tưởng tự do

Tư tưởng tự do về mặt tâm lý chỉ sự sẵn sàng thách thức quyền uy, lề thói và các giá trị truyền thống. Ở dạng cực đoan nhất, nó thậm chí có thể thể hiện thành thái độ thù địch công khai với các quy tắc, thiện cảm với người phạm luật, và yêu thích sự mơ hồ, hỗn loạn và mất trật tự. Người có tư tưởng bảo thủ về mặt tâm lý ưa thích sự an toàn và ổn định mà việc tuân theo truyền thống mang lại. Tư tưởng tự do và bảo thủ về mặt tâm lý không đồng nhất với lập trường chính trị, nhưng chắc chắn khiến mỗi người nghiêng về những đảng phái chính trị nhất định.