سطح فعالیت: چرا بعضی آدم‌ها همیشه در جنب‌وجوش‌اند؟
بعضی‌ها هر ساعتشان را با برنامه پر می‌کنند و بعضی دیگر آهنگی آرام را ترجیح می‌دهند. سطح فعالیت چیست، پژوهش‌ها چه می‌گویند و این ویژگی چگونه سنجیده می‌شود؟
این ترجمه به‌صورت خودکار تولید شده و ممکن است اشتباه داشته باشد.
از دوستتان می‌پرسید آخر هفته چه کرده است. شنبه: دویدن، سر زدن به بازار کهنه‌فروش‌ها، رنگ کردن راهرو و شام با دوستان. یکشنبه: یک پیاده‌روی طولانی، دیدن پدر و مادرش و کمی کار در شب.
شما بیشتر آخر هفته را با یک کتاب روی مبل گذرانده‌اید و حسابی هم خوش گذشته است.
چرا بعضی آدم‌ها انگار موتوری دارند که هیچ‌وقت خاموش نمی‌شود، در حالی که دیگران با آهنگی آهسته‌تر از همه خوشحال‌ترند؟
بخشی از پاسخ در چیزی است که روان‌شناسان آن را سطح فعالیت می‌نامند. در مدل پنج عامل بزرگ، این یکی از شش جنبه برون‌گرایی است. این ویژگی آهنگ زندگی شما را توصیف می‌کند: اینکه چقدر خودتان را مشغول نگه می‌دارید، چقدر کار به عهده می‌گیرید و چقدر از آسوده و بی‌عجله بودن لذت می‌برید.
سطح فعالیت یعنی چه؟
در روان‌شناسی شخصیت، سطح فعالیت به سرعت و انرژی مربوط است. این ویژگی افرادی را توصیف می‌کند که تند حرکت می‌کنند، کارهای زیادی در جریان دارند و اوقات فراغتشان را پر می‌کنند.
افرادی که نمرهٔ بالایی می‌گیرند اغلب خودشان را در این موارد می‌بینند:
- تقریباً همیشه مشغول‌اید.
- اغلب در جنب‌وجوش‌اید و از یک کار به کار بعدی می‌روید.
- در اوقات فراغتتان کارهای زیادی انجام می‌دهید.
- مدت‌های طولانی بیکار ماندن برایتان ناخوشایند است.
- دیگران گاهی می‌پرسند این‌همه انرژی را از کجا می‌آورید.
افرادی که نمرهٔ پایینی می‌گیرند آهنگی آرام‌تر و راحت‌تر را ترجیح می‌دهند. این به آن معنا نیست که تنبل یا بی‌انگیزه‌اند. آن‌ها برای احساس خوب داشتن به تقویمی پر نیاز ندارند.
نکتهٔ اصلی این نیست که چقدر به دست می‌آورید، بلکه این است که چه آهنگی برایتان طبیعی است.
بیشتر مردم از هیچ کاری نکردن بیزارند
برای فهم سطح فعالیت، بهتر است از چیزی شروع کنیم که تقریباً دربارهٔ همه صدق می‌کند.
پژوهشگران در مجموعه‌ای از 11 مطالعه از افراد خواستند 6 تا 15 دقیقه تنها در اتاقی بنشینند و هیچ کاری جز فکر کردن نکنند. بیشترشان از این کار لذت نبردند. انجام کارهای سادهٔ روزمره را خیلی بیشتر دوست داشتند. در یکی از آزمایش‌ها، بسیاری از شرکت‌کنندگان ترجیح دادند به خودشان یک شوک الکتریکی خفیف بدهند تا اینکه فقط با افکارشان تنها بمانند.
این مطالعه سطح فعالیت را نسنجید. اما نشان می‌دهد که میل به مشغول ماندن بسیار انسانی است. افرادی که سطح فعالیت بالایی دارند شاید فقط این میل را قوی‌تر حس کنند و بیشتر بر اساس آن عمل کنند.
برای مشغول بودن به بهانه نیاز داریم
آزمایش دیگری بررسی کرد که چرا مردم ترجیح می‌دهند خود را مشغول نگه دارند.
در دو آزمایش، شرکت‌کنندگان می‌توانستند میان بیکار ماندن و انجام کاری که مشغولشان نگه می‌داشت یکی را انتخاب کنند. بدون دلیل، بیشترشان بیکار ماندن را انتخاب کردند. اما حتی یک بهانهٔ سست کافی بود تا بسیاری از آن‌ها مشغول بودن را برگزینند. و کسانی که مشغول بودند بعداً از کسانی که بیکار مانده بودند شادتر بودند، حتی وقتی مجبور به مشغول بودن شده بودند.
پژوهشگران این پدیده را «بیزاری از بیکاری» نامیدند: از بیکار ماندن بدمان می‌آید، اما برای مشغول شدن به توجیهی نیاز داریم.
این شاید توضیح دهد که چرا بعضی‌ها همیشه پروژهٔ تازه‌ای پیدا می‌کنند. برای افرادی که سطح فعالیت بالایی دارند، دلیل برای مشغول ماندن به‌ندرت تمام می‌شود.
سرشلوغی به‌عنوان نماد منزلت
مشغول بودن فقط به شخصیت مربوط نیست. به اینکه دیگران چگونه ما را می‌بینند هم مربوط است.
پژوهشگران در مجموعه‌ای از مطالعات دریافتند که سبک زندگی پرمشغله و پرکار، به‌جای زندگی همراه با فراغت، دست‌کم در آمریکای شمالی به نماد منزلت اجتماعی تبدیل شده است. افرادی که سرشان شلوغ به نظر می‌رسید شایسته، جاه‌طلب و پرطرفدار دیده می‌شدند. این اثر به فرهنگ بستگی داشت و پژوهشگران تفاوت‌هایی میان آمریکای شمالی و اروپا یافتند.
این مطالعه‌ای دربارهٔ شخصیت نیست. اما یادآوری می‌کند که آهنگ زندگی شما را چیزی بیش از خلق‌وخویتان شکل می‌دهد. نمرهٔ بالا ممکن است بازتاب این باشد که چه کسی هستید، اما همچنین بازتاب انتظاراتی که پیرامون شماست.
افراد فعال بیشتر تحرک دارند
سطح فعالیت فقط به تقویم مربوط نیست. به بدن هم مربوط است.
یک فراتحلیل از سال 2006 نتایج 33 مطالعه دربارهٔ شخصیت و فعالیت بدنی را با هم ترکیب کرد. برون‌گرایی با فعالیت بدنی بیشتر مرتبط بود، با همبستگی‌ای در حدود .23. وظیفه‌شناسی نیز با فعالیت بیشتر و روان‌رنجوری با فعالیتی اندکی کمتر مرتبط بود.
این مطالعه برون‌گرایی را به‌طور کلی سنجید، نه سطح فعالیت را به‌طور خاص. اما با تصویر برون‌گراها به‌عنوان کسانی که دوست دارند در حرکت باشند جور درمی‌آید.
سطح فعالیت همان جاه‌طلبی یا ADHD نیست
این تمایز مهمی است.
سطح فعالیت بالا به این معنا نیست که شما به‌طور خاص جاه‌طلب یا پربازده‌اید. سخت کار کردن برای رسیدن به اهداف بلندمدت را تلاش برای موفقیت، یکی از جنبه‌های وظیفه‌شناسی، می‌سنجد. می‌توانید دائم با کارهای گوناگون مشغول باشید بی‌آنکه یک هدف روشن را دنبال کنید. و می‌توانید بسیار جاه‌طلب باشید و در عین حال با آهنگی آرام و پیوسته کار کنید.
سطح فعالیت بالا همچنین با بیش‌فعالی‌ای که در ADHD (اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی) دیده می‌شود یکی نیست. سطح فعالیت یک تفاوت شخصیتی عادی در این است که چه آهنگی را ترجیح می‌دهید. ADHD یک وضعیت بالینی است که شامل مشکلاتی در توجه و کنترل تکانه است و در چند حوزهٔ زندگی دشواری ایجاد می‌کند. یک آزمون پنج عامل بزرگ نمی‌تواند چیزی دربارهٔ اینکه ADHD دارید یا نه بگوید. اگر در زندگی روزمره با تمرکز یا بی‌قراری مشکل دارید، بهتر است با پزشک یا روان‌شناس صحبت کنید.
در نهایت، مشغول بودن همیشه نشانهٔ انرژی نیست. بعضی‌ها خود را مشغول نگه می‌دارند تا نگران نشوند یا احساس دل‌گرفتگی نکنند. اگر این برایتان آشناست، شاید بیشتر به ویژگی اضطراب مربوط باشد تا سطح فعالیت.
نمرهٔ بالا یا پایین چه معنایی دارد؟
سطح فعالیت بالا
انرژی زیادی دارید و آهنگ تند را دوست دارید. اغلب کارهای زیادی را هم‌زمان به عهده می‌گیرید و از تقویمی پر لذت می‌برید.
روی دیگر سکه این است که ممکن است بیش از حد کار به عهده بگیرید، استراحت کردن برایتان سخت باشد یا وقتی زندگی کُند می‌شود بی‌قرار شوید.
سطح فعالیت پایین
آهنگی آرام و بی‌عجله را ترجیح می‌دهید. دوست دارید وقت اضافه داشته باشید و از آسوده بودن لذت می‌برید.
این به آن معنا نیست که کمتر کار انجام می‌دهید. بسیاری از افراد با نمرهٔ پایین دقیق و پیوسته کار می‌کنند و اغلب کمتر احتمال دارد زیر بار تعهدات زیاد فرسوده شوند.
هر دو توصیف دربارهٔ گرایش‌های معمول‌اند، نه قاعده‌هایی که در هر موقعیتی صدق کنند.
در زندگی روزمره
- در محیط کار: افراد با نمرهٔ بالا اغلب در نقش‌های پرتحرک با کارهای فراوان شکوفا می‌شوند. افراد با نمرهٔ پایین اغلب وقتی زمان برای تمرکز و پروژه‌های موازی کمتری دارند بهتر عمل می‌کنند.
- در روابط: یکی از دو طرف می‌خواهد آخر هفته را با برنامه پر کند و دیگری یک یکشنبهٔ آرام می‌خواهد. توافق از پیش بر سر چند روز آزاد می‌تواند جلوی بسیاری از بحث‌ها را بگیرد.
- با فرزندان: والدینی که سطح فعالیت بالایی دارند اغلب تقویم خانواده را پر می‌کنند. خوب است به یاد داشته باشید که کودکان هم با هم فرق دارند و بعضی‌شان به زمان استراحت بیشتری نیاز دارند.
- سلامت: برای افراد با نمرهٔ بالا معمولاً فعال ماندن از نظر بدنی آسان است. افراد با نمرهٔ پایین شاید بهتر باشد تحرک را در برنامهٔ روزمرهٔ خود بگنجانند، مثلاً پیاده یا با دوچرخه به محل کار بروند، به‌جای اینکه به انرژی اضافه تکیه کنند.
آیا سطح فعالیت می‌تواند تغییر کند؟
شخصیت نسبتاً پایدار است، اما سطح فعالیت با افزایش سن تغییر می‌کند.
در یک مطالعهٔ طولی بزرگ روی بزرگسالان، که با پرسش‌نامه‌ای انجام شد که جنبه‌های آزمون ما بر اساس آن طراحی شده‌اند، سطح فعالیت در اوایل بزرگسالی پایدار بود و سپس در سنین بالاتر با سرعتی فزاینده کاهش یافت.
این طبیعی است. اما اگر می‌خواهید آهنگی پیدا کنید که بیشتر با شما سازگار باشد، می‌توانید این کارها را امتحان کنید:
- اگر نمرهٔ بالایی دارید، استراحت را به همان اندازه آگاهانه برنامه‌ریزی کنید که فعالیت‌ها را.
- توجه کنید که آیا خود را مشغول نگه می‌دارید چون از آن لذت می‌برید، یا برای اینکه از چیزی فرار کنید.
- اگر نمرهٔ پایینی دارید، آهنگ خود را بپذیرید و تعهداتتان را با دقت انتخاب کنید.
- به یاد داشته باشید که سرشلوغی با مهم بودن یکی نیست، حتی اگر فرهنگ ما گاهی با آن چنین رفتار کند.
پرسش‌های متداول
آیا سطح فعالیت بالا همان پربازده بودن است؟
نه. سطح فعالیت به آهنگ و میزان کارهایی که به عهده می‌گیرید مربوط است. بازدهی به همان اندازه به تمرکز، برنامه‌ریزی و خودانضباطی بستگی دارد که در وظیفه‌شناسی سنجیده می‌شوند.
آیا سطح فعالیت پایین همان تنبلی است؟
نه. افراد با نمرهٔ پایین آهنگی آهسته‌تر را ترجیح می‌دهند، اما می‌توانند بسیار سخت‌کوش باشند. تنبلی بیشتر به نداشتن انگیزه برای انجام کارهای لازم مربوط است که به ویژگی خودانضباطی نزدیک‌تر است.
آیا می‌توانم درون‌گرا باشم و سطح فعالیت بالایی داشته باشم؟
بله. می‌توانید از مهمانی‌ها دوری کنید و همچنان دائم با ورزش، پروژه‌ها و سرگرمی‌ها مشغول باشید. شش جنبه برون‌گرایی همیشه با هم همراه نیستند.
سطح فعالیت در آزمون پنج عامل بزرگ چگونه سنجیده می‌شود؟
آزمون ما بر پایهٔ IPIP-NEO-120 است که در آن هر جنبه با چهار عبارت سنجیده می‌شود. برای سطح فعالیت، این عبارت‌ها دربارهٔ همیشه مشغول بودن، همیشه در جنب‌وجوش بودن، انجام کارهای زیاد در اوقات فراغت و دوست داشتن آسوده و بی‌خیال بودن است. عبارت آخر به‌صورت معکوس نمره‌گذاری می‌شود. نمره را نشانهٔ یک الگو بدانید، نه توصیف کاملی از خودتان.
ببینید نمرهٔ شما کجاست
سطح فعالیت فقط یکی از شش جنبه برون‌گرایی است. می‌توانید زندگی پرمشغله‌ای داشته باشید و در جمع ساکت باشید، یا آهنگی آرام داشته باشید و عاشق مهمانی باشید.
آزمون پنج عامل بزرگ را انجام دهید و نیم‌رخ کامل خود را با هر 30 جنبه ببینید.
منابع
- Wilson, T. D., Reinhard, D. A., Westgate, E. C., Gilbert, D. T., Ellerbeck, N., Hahn, C., Brown, C. L. & Shaked, A. (2014). Just think: The challenges of the disengaged mind. Science, 345(6192), 75–77.
- Hsee, C. K., Yang, A. X. & Wang, L. (2010). Idleness aversion and the need for justifiable busyness. Psychological Science, 21(7), 926–930.
- Bellezza, S., Paharia, N. & Keinan, A. (2017). Conspicuous consumption of time: When busyness and lack of leisure time become a status symbol. Journal of Consumer Research, 44(1), 118–138.
- Rhodes, R. E. & Smith, N. E. I. (2006). Personality correlates of physical activity: A review and meta-analysis. British Journal of Sports Medicine, 40(12), 958–965.
- Terracciano, A., McCrae, R. R., Brant, L. J. & Costa, P. T. (2005). Hierarchical linear modeling analyses of the NEO-PI-R scales in the Baltimore Longitudinal Study of Aging. Psychology and Aging, 20(3), 493–506.
- Johnson, J. A. (2014). Measuring thirty facets of the Five Factor Model with a 120-item public domain inventory: Development of the IPIP-NEO-120. Journal of Research in Personality, 51, 78–89.
